Recenzje
Grenlandia. Ulotny duch Północy. Oblicza świata
Grenlandia, znana dotychczas przede wszystkim jako największa wyspa świata, nabrała w ciągu minionych miesięcy ogromnego znaczenia już nie tylko w wiadomych nam wymiarach terytorialnych czy związanych ze zmianami klimatycznymi, ale i w aspektach politycznych, strategicznych i ekonomicznych. Rzeczywistość w jakiej przyszło nam obecnie żyć powoduje, że nazwa „Grenlandia” zapewne jeszcze długo i często będzie odmieniana przez wszystkie przypadki i stanowiła generator klików w postaci nagłówków informacji artykułów na portalach informacyjnych. Co jednak tak naprawdę wiemy o tym potężnym obszarze ulokowanym pomiędzy Europą i Ameryką i w znacznej części leżącym na kole podbiegunowym? Czy potrafimy przedstawić obraz Grenlandczyków inny niż ten stereotypowy prezentowany w bajkach czy tanich filmach? Jakie wojenne losy były elementami historii tego (jeszcze…) duńskiego autonomicznego terytorium zależnego? Solidnym uzupełnieniem wiedzy, pomocnym w udzieleniu odpowiedzi na tak zadane pytania w tym rozgrzanym do granic możliwości temacie, który dotyczy tej skądinąd chłodnej (ale już nie tak mroźnej jak kilkadziesiąt lat temu) wyspy niech stanie się książka Pauliny Tondos pt.: „Grenlandia. Ulotny duch Północy” wydana przez „Bezdroża” w ramach serii „Oblicza świata”. Autorka sukcesywnie przeprowadza nas przez najważniejsze informacje i problematykę zielonego lądu, obalając przy tym mity i racząc ciekawostkami wartymi do osobistego zweryfikowania w przyszłości (np. o gorących źródłach, które mają inne pochodzenia niż te szerzej znane z Islandii). Pierwsze rozdziały publikacji są stricte geograficzno-przyrodnicze, ale z biegiem stron pojawia się coraz więcej tego, co najistotniejsze, czyli ukazania historii i teraźniejszości życia na tym lądzie o powierzchni ponad 2 mln km². Czytelnik poznaje wpływy poszczególnych ludów na tożsamość i specyfikę Grenlandczyków, a mało kto zdaje sobie sprawę choćby ze skali i znaczenia wypraw i osadnictwa wikingów tamże. To przede wszystkim Inuici, czyli po dziś dzień silna rdzenna grupa o arktycznym rodowodzie. Lud ten z całą pewnością można określić jako twardy i konkretny (czasami konkretny aż do bólu - dosłownie) i to nie tylko ze względu na oczywisty charakter surowości wyspy, wymagający takiego, a nie innego dostosowania się do panujących warunków, ale zasługuje także na to miano po zapoznaniu się z licznymi opowieściami inuickimi. A że są one dość drastycznymi i krwawymi historiami międzyludzkimi, wpisującymi się w ichniejszy element folkloru, to szczególnie polecam osobom żądnych tzw. mocnych wrażeń uważną lekturę rozdziału „Przestraszyć na śmierć”, gdzie opisano kilka takich treści. Wierzenia i bogata kultura Inuitów również mają niebagatelny wpływ na Grenlandię dzisiaj. Czy tak będzie w dalszym ciągu? Czy kolejne pokolenia zechcą zachować tradycje, czy pochłonie ich wir nowoczesnego bytowania w nurcie, no właśnie - europejskim, amerykańskim lub chińskim? A może pojawi się grenlandzkość w formie jaka teraz nie jest nam jeszcze znana? Jak zawsze w takiej sytuacji, najlepiej i najprościej odpowiedzieć: „czas pokaże”. A czas w kontekście terytorium ze stolicą w Nuuk przybierał w przeszłości różne, skrajne oblicza. Swoją dynamikę przybierał w pewnym momencie dość mocno spór norwesko-duński, ale bywały laty gdy tym miejscem na świecie nie interesował się praktycznie nikt, nawet amerykańscy prominentni politycy uważali Grenlandię za niewartą uwagi, a ewentualne propozycje kupna wyspy szybko upadały. Wszystko zmieniło się diametralnie w trakcie II wojny światowej i miało swój dalszy bieg w okresie zimnej wojny i uwydatnia się mocno i dziś. Paulina Tondos opisuje krok po kroku zakusy na Grenlandię, wskazuje punkty krytyczne i przyczyny wzmożonego zainteresowania oraz kreśli scenariusze wraz z efektami ostatecznych rozwiązań jakie mogą czekać zielony ląd w przyszłości. Warto się o tym dowiedzieć, spróbować zrozumieć tytułowego „ducha Północy” i refleksyjnie zastanowić się nad czy on uleci czy pozostanie na miejscu.
Dzieci z Kuřim. Wstrząsająca opowieść o przemocy, manipulacji i sekcie
Często sięgasz po reportaże? " Dzieci z Kařim " Kamila Morzy @ Czechy. Początek lat 2000. Historia, która wydarzyła się w małym miasteczku Kařim wstrząsnąła całym krajem, ale też mediami na świecie. Dwóch chłopców, jedna historia. Historia strasznego traktowania, bólu, poniżenia. Książka ma nieco ponad 180 stron, ale zdecydowanie nie jest to lekka lektura. Prawie od pierwszych stron czytałem ją ze łzami w oczach. Nie umiem sobie wyobrazić jak matka, kobieta która powinna chronić swoje dzieci mogła pozwolić i zgotować im piekło na ziemi. Kamila przeprowadza nas przez całą historię, przez lata udręki, przez wszystkie etapy śledztwa aż do procesu. Zeznania sprawców, zeznania świadków, opinie biegłych. To wszystko tutaj znajdziecie... To jedna z tych książek o której trudno coś napisać. Bo napisać, że jest dobra, jest nie na miejscu. Na pewno można powiedzieć, że jest wstrząsająca. „Za zamkniętymi drzwiami często kryją się historie, o których nie chcemy wiedzieć. Ale czasem musimy je poznać, by zrozumieć, jak cienka jest granica między normalnością a koszmarem.”
Po szychcie. Życie w cieniu przemysłu. Opowieść o Górnym Śląsku
❓Czy wiecie co oznacza zwrot "po szychcie"❓Może kojarzycie inne słowa bądź zwroty zaczerpnięte z języka śląskiego❓ 📚"Po szychcie. Życie w cieniu przemysłu. Opowieść o Górnym Śląsku" autorstwa Beaty i Pawła Pomykalskich to wyjątkowy reportaż. A cóż takiego czyni go takim niepowtarzalnym? Aby docenić piękno tej pozycji literackiej na pewno trzeba się interesować dziejami Górnego Śląska. Przyznam, że od niedawna zaczęłam zgłębiać ten temat, a to za sprawą genialnej książki "Hasi" od @skrzypczak. 📚 "Po szychcie. Życie w cieniu przemysłu. Opowieść o Górnym Śląsku" to kompendium wiedzy historycznej stworzone przez parę lokalnych patriotów oraz podróżników. To historia o ciężkiej pracy, o ludziach silnych zarówno fizycznie, jak i psychicznie. To również opowieść o niebezpieczeństwach czających się w miejscach pracy oraz w codziennym otoczeniu. Górny Śląsk po 250 latach zaczyna powoli przekształcać się z terenów przemysłu ciężkiego na rzecz rozwoju usług, nowoczesnych technologii oraz handlu. Mimo obecnej transformacji w ludziach nadal zakorzeniona jest tożsamość regionalna, która widoczna jest chociażby w niepowtarzalnym języku, jakim posługują się mieszkańcy Górnego Śląska. 📚Jeśli kiedykolwiek zastanawiałeś/łaś się jakie historie i ludzkie dramaty kryją opuszczone kopalnie lub huty albo dlaczego mieszkańcy Górnego Śląska tak bardzo optują za swoim językiem - ta książka jest dla Ciebie.
Góry Polski. 43 nieoczywiste trasy. Na jeden i na kilka dni. MountainBook. Wydanie 1
🏔️ „Góry Polski. 43 nieoczywiste trasy na jeden dzień i na kilka dni” To przewodnik, który od pierwszych stron daje jasny sygnał: nie będzie łatwo, ale będzie pięknie. Jeśli macie już za sobą klasyki i zatłoczone szlaki, a w górach szukacie ciszy, dzikości i prawdziwego poczucia przygody - to książka zdecydowanie dla Was. Autorzy prowadzą czytelnika przez 43 trasy w różnych pasmach polskich gór, skupiając się na tych mniej oczywistych, często pomijanych w popularnych przewodnikach. Znajdziemy tu zarówno propozycje na intensywny jednodniowy wypad, jak i wielodniowe wyprawy, które wymagają dobrego przygotowania i kondycji. Ogromnym plusem są konkretne, rzeczowe opisy - czas przejścia, trudność, charakter trasy, potencjalne zagrożenia. To nie jest przewodnik „na oko”, ale solidne narzędzie do planowania. Jednocześnie książka bardzo inspiruje - czytając, co chwilę łapałam się na myśli: „tam chcę pojechać”. Warto jednak zaznaczyć, że to propozycja raczej dla osób z górskim doświadczeniem. Część tras prowadzi poza głównymi szlakami i wymaga orientacji w terenie, dlatego początkujący turyści powinni sięgnąć po nią ostrożnie. 📌 Podsumowując: To świetny wybór dla tych, którzy w górach szukają czegoś więcej niż „zaliczenia trasy”. Cisza, natura, mniej ludzi i poczucie prawdziwej wędrówki - dokładnie to oferuje ten przewodnik.
Polska nieprzebyta. Eksploracja, survival, bushcraft
Idealna ksiązka dla łowców przygód. Jest to zbiór miejsc naznaczonych historią. Nieiedy są to miejsca, których nie ma na mapie. Jeśli lubisz eksplorować dawne miejsca, interesuje Cię survival to autorzy trafią w Twój gust. Autorzy tej książki sią znani z youtubowego kanału #adventurer - jednego z pierwszych kanałów promujących sztukę przetrwania w Polsce. Zabierają oni czytelników do miejsc, gdzie styka się historia i rzeczywistość. To miejsca zapomniane i odkrywane na nowo. Nie znajdziecie tu nudnych opisów architektury, ale żywe legendy i historie budzące wyobraźnię. Autorzy dostarczają pomysłu i prowokują zaciekawienie obszarem. Znajdziesz tu pomysł, ale nie jest to stricte turystyczna idea. Będziesz musiał przejść dziką trasę. Opisane tu miejsca w niedługim czasie mogą zniknąć z powierzchni ziemi - warto je poznać nim to się stanie. Dowiecie się za sprawą tego tytułu co spakować do plecaka, jak się przygotować i jak się ubrać. Nie znasz się na kompasie? I tego nauczą Cię autorzy! Nie ważne z jakiego regionu Polski jesteś- z całą pewnością znajdziesz coś, co jest w pobliżu. Przygody posegregowane są skalą trudności. Znajdzie się coś zarówno dla adepta, jak i prawdziwego odkrywcy! Ileż tu inspiracji! Głodni przygód mogą zacierać ręce!
