Moim dzieciom — Oli, Julii i Karolowi

I poznacie prawdę, a prawda was wyzwoli.

Ewangelia według św. Jana

Piotr zbliżył się do Jezusa i zapytał: Panie, ile razy mam przebaczyć, jeśli mój brat wykroczy przeciwko mnie? Czy aż siedem razy? Jezus mu odrzekł: Nie mówię ci, że aż siedem razy, lecz aż siedemdziesiąt siedem razy.

Ewangelia według św. Mateusza

Prolog

— Czego pan ode mnie oczekuje? — zapytał na powitanie.

— Może pan opowiedzieć o SB dużo więcej niż inni. I chyba nie ma pan interesu w tym, żeby mną manipulować — odpowiedziałem bardziej dla zachęty niż z przekonania.

— To prawda. Co najwyżej odczuwam strach.

— Czego się pan boi?

— Tego, że to nie jest zamierzchła historia. I nie każdy z moich dawnych kolegów będzie zadowolony.

Od naszego pierwszego spotkania minęło kilka lat. Spędziłem z nim, rozmawiając, dobrych kilkadziesiąt godzin.

Scenariusz był zawsze taki sam. Zajmowałem stolik w jednej z knajp w okolicach Dworca Centralnego, po chwili wchodził mężczyzna w wojskowych spodniach i kurtce moro. Silnie zbudowany, w okularach, z lekkim zarostem. Nie wyglądał na kogoś, kto ma na karku sześćdziesiątkę.

Zrobił się z tego prawie rytuał. On zamawiał makaron z kurczakiem albo schabowego, ja wyciągałem dyktafon, długopis i notatnik. Rozmowa po rozmowie, miesiąc po miesiącu wiedziałem o nim coraz więcej. Poznawałem jego mroczną historię i powoli przyzwyczajałem się do języka, którym mówił.

Nie bawił się w subtelności.

— Chce pan wiedzieć, dlaczego tkwiłem w tym gównie? Powiem panu. Bo byłem skurwysynem. Oddanym sługą reżimu. Ideowym i ofiarnym ubekiem. Człowiekiem bezwzględnym i cynicznym.

Miałem wrażenie, że siedzi przede mną twardy typ, z którym nie chciałbym się spotkać w ciemnej ulicy.

Wiedziałem, że jest mistrzem prowokacji i nie takich jak ja potrafił podejść. Starałem się nie tracić czujności. Przed każdą rozmową karmiłem wątpliwościami własną podejrzliwość.

Były jednak momenty, gdy jego chropowaty, nieco drażniący głos łamał się nagle w pół słowa, a oczy zachodziły szklaną mgłą.

— Cholera, powinienem być profesorem historii, a nie ubolem. Nie sądzi pan? — wyrzucił z siebie z rozpaczą.

Tylko wybitny aktor potrafiłby tak zagrać wściekłość, żal i rozgoryczenie. Janusz Molka nie jest aktorem. Za to ubekiem był wybitnym. Choć on sam żachnąłby się zapewne, że słowo „wybitny” jest tutaj nie na miejscu.

To prawda. Był kimś więcej. Był geniuszem zła. I nie jest to komplement. To oskarżenie.

ROZDZIAŁ PIERWSZY

Figurant

Dostępne w wersji pełnej

Lipiec 2010

Gdańsk

Dostępne w wersji pełnej

Rok 2001

Dworzec Centralny, Warszawa

Dostępne w wersji pełnej

Rok 1994

Program 2 TVP

Dostępne w wersji pełnej

25 lipca 1990

Gdańsk

Dostępne w wersji pełnej

12 lipca 1990

Siedziba Urzędu Ochrony Państwa, ulica Rakowiecka, Warszawa

Dostępne w wersji pełnej

31 maja 1983

Siedziba Służby Bezpieczeństwa, ulica Okopowa, Gdańsk

Dostępne w wersji pełnej

24 kwietnia 1986

Gdańsk-Wrzeszcz

Dostępne w wersji pełnej

14–17 grudnia 1970

Gdańsk — Gdynia

Dostępne w wersji pełnej

Sierpień 1980

Gdańsk

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ DRUGI

Agent

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Wrzesień 1984

Gdańsk

Dostępne w wersji pełnej

19 października — 2 listopada 1984

Przysiek — Gdańsk — Warszawa

Dostępne w wersji pełnej

24 października 1984

Gdańsk

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ TRZECI

Funkcjonariusz

Dostępne w wersji pełnej

15 marca 1985

Mieszkanie konspiracyjne, Gdańsk

Dostępne w wersji pełnej

8 października 1985

Sopot

Dostępne w wersji pełnej

Styczeń 1987

Gdańsk-Wrzeszcz

Dostępne w wersji pełnej

12 czerwca 1987

Gdańsk-Zaspa

Dostępne w wersji pełnej

Luty — kwiecień — sierpień 1988

Trójmiasto

Dostępne w wersji pełnej

17 grudnia 1988

Elbląg

Dostępne w wersji pełnej

Styczeń 1988 — kwiecień 1989

Gdańsk — Warszawa

Dostępne w wersji pełnej

Wiosna 1989

Centrala Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, ulica Rakowiecka, Warszawa

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ CZWARTY

Zdemaskowany

Dostępne w wersji pełnej

Maj — czerwiec — lipiec 1990

Warszawa

Dostępne w wersji pełnej

Druga połowa lipca 1990

Warszawa — Gdańsk

Dostępne w wersji pełnej

21 maja — 4 czerwca 1992

Warszawa

Dostępne w wersji pełnej

Rok 1994

Program 2 TVP

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ PIĄTY

Skruszony

Dostępne w wersji pełnej

13 grudnia 2006

Gdańsk

Dostępne w wersji pełnej

Luty 2009

Dom generała Kiszczaka, Warszawa

Dostępne w wersji pełnej

10 kwietnia 2010

Smoleńsk — Warszawa

Dostępne w wersji pełnej

3 września 2010

Warszawa

Dostępne w wersji pełnej

Wielki Piątek

6 kwietnia 2012, Warszawa

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ SZÓSTY

Rachunek sumienia

Dostępne w wersji pełnej

Epilog

Dostępne w wersji pełnej

Postscriptum

Dostępne w wersji pełnej

Podziękowanie

Dostępne w wersji pełnej

Bibliografia

Dostępne w wersji pełnej

Copyright © Bogdan Rymanowski, 2012

Redaktor

Jan Grzegorczyk

Projekt okładki i strony tytułowej

Agnieszka Herman

ISBN 978-83-7785-919-3

Niniejsza publikacja nie zawiera zdjęć.

Zysk i S-ka Wydawnictwo

ul. Wielka 10, 61-774 Poznań

tel. 61 853 27 51, 61 853 27 67

Dział handlowy, tel./faks 61 855 06 90

sklep@zysk.com.pl

www.zysk.com.pl

Plik opracował i przygotował Woblink

woblink.com

Spis treści

Okładka

Karta tytułowa

Prolog

ROZDZIAŁ PIERWSZY. Figurant

Gdańsk

Dworzec Centralny, Warszawa

Program 2 TVP

Gdańsk

Siedziba Urzędu Ochrony Państwa, ulica Rakowiecka, Warszawa

Siedziba Służby Bezpieczeństwa, ulica Okopowa, Gdańsk

Gdańsk-Wrzeszcz

Gdańsk — Gdynia

Gdańsk

ROZDZIAŁ DRUGI. Agent

Gdańsk

Przysiek — Gdańsk — Warszawa

Gdańsk

ROZDZIAŁ TRZECI. Funkcjonariusz

Mieszkanie konspiracyjne, Gdańsk

Sopot

Gdańsk-Wrzeszcz

Gdańsk-Zaspa

Trójmiasto

Elbląg

Gdańsk — Warszawa

Centrala Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, ulica Rakowiecka, Warszawa

ROZDZIAŁ CZWARTY. Zdemaskowany

Warszawa

Warszawa — Gdańsk

Warszawa

Program 2 TVP

ROZDZIAŁ PIĄTY. Skruszony

Gdańsk

Dom generała Kiszczaka, Warszawa

Smoleńsk — Warszawa

Warszawa

6 kwietnia 2012, Warszawa

ROZDZIAŁ SZÓSTY. Rachunek sumienia

Epilog

Postscriptum

Podziękowanie

Bibliografia

Karta redakcyjna