Atrakcje Jukatanu i stanu Chiapas
Perły architektury kolonialnej
San Cristóbal de las Casas
Spowite mgiełką indiańskiej mistyki, piękne kolonialne miasto otoczone górami. Wywiera niesamowite wrażenie, tym większe, że należy ono do najbardziej kosmopolitycznych miast Meksyku.
Campeche
Miasto wpisane na listę światowego dziedzictwa kulturalnego i przyrodniczego UNESCO. Na szczególną uwagę zasługuje starówka zabudowana kamienicami, których fasady mienią się żywymi barwami. Kolorytu miastu przydają również mury obronne przecięte kilkoma basztami i piękny nadmorski bulwar.
Izamal
"Żółte Miasto" zawdzięcza nazwę kolorowi fasad tutejszych domów i barwie murów potężnego klasztoru franciszkańskiego z XVI w. Opactwo szczyci się największym w obu Amerykach dziedzińcem, na którym w 1993 r. papież Jan Paweł II spotkał się z rdzenną ludnością amerykańską.
Mérida
Stolica stanu Yucatán i największe miasto na półwyspie zwane jest Paryżem Meksyku. Słynie z pięknie zachowanej starówki - z najstarszym na Jukatanie budynkiem Casa de Montejo i malowniczą aleją Paseo de Montejo, przy której stoi kilka świetnie zachowanych XIX-wiecznych pałaców magnatów sizalowych.
Mérida, z lewej widoczna katedra św. Ildefonsa na starym mieście
Maní
Miejscowy klasztor św. Michała Archanioła zalicza się do klejnotów barokowej sztuki sakralnej na Jukatanie. W 1562 r. franciszkanin Diego de Landa dokonał tutaj aktu spalenia prawie wszystkich spisanych kodeksów Majów.
Najpiękniejsze stanowiska archeologiczne
Chichén-Itzá
Jeden z siedmiu współczesnych cudów świata. Majowie wznieśli się tutaj na wyżyny swoich umiejętności w dziedzinach astronomii i architektury. Górująca nad miastem piramida Kukulkana jest symbolem tej wysoko rozwiniętej cywilizacji.
Chichén Itzá: starożytne miasto Majów
Uxmal
Miejscowe budynki są przykładem najdoskonalszych osiągnięć konstrukcyjnych Majów, a tutejszy Pałac Gubernatora to architektoniczny majstersztyk.
Calakmul
Niegdyś było to jedno z najpotężniejszych miast Majów. Widoki ze szczytu piramid, których sylwety wyrastają ponad korony drzew, są oszałamiające.
Piramida z lotu ptaka, Calakmul
Palenque
Nieco tajemnicze miasto Majów położone pośród gęstwiny tropikalnej roślinności. Właśnie tutaj odkryto nietknięty grobowiec króla Pakala Wielkiego.
Tulum
Turkusowe wody Morza Karaibskiego, plaża pokryta białym piaskiem, porośnięte palmami klify, a na nich miasto Majów - Tulum. Każde wykonane tutaj zdjęcie jest niczym pocztówka.
Obiekty z listy UNESCO
Pośród 31 położonych na terytorium Meksyku miejsc wpisanych na listę światowego dziedzictwa kulturalnego i przyrodniczego UNESCO sześć znajduje się na Jukatanie i w stanie Chiapas. Należą do nich:
? Rezerwat Biosfery Sian Ka'an (zob. s. 208);
? dawne miasto Majów i chronione lasy zwrotnikowe Calakmul (zob. s. 154);
? miasto prekolumbijskie i Park Narodowy Palenque (zob. s. 183);
? miasto prekolumbijskie Chichén-Itzá (zob. s. 111);
? miasto prekolumbijskie Uxmal (zob. s. 141);
? zabytkowe miasto warowne Campeche (zob. s. 156).
Muzea i atrakcje kulturowe
MUSA: podwodne muzeum w Cancún
Na dnie morskim umieszczono rzeźby, które mają pomóc w odtworzeniu rafy koralowej. Czeka nas tu niezwykłe snurkowanie z maską i rurką.
Muzeum Majów w Chetumal
Jedno z najpiękniejszych interaktywnych muzeów poświęconych cywilizacji Majów. Na każdym z trzech pięter obiektu zaprezentowano znaną z kosmologii Majów ideę trzech poziomów wszechświata.
Muzeum Na Bolom w San Cristóbal de las Casas
To ciekawe muzeum przybliża ginący świat Indian z Chiapas, zwłaszcza Lakandonów.
San Cristóbal
Baluarte de Santiago
Jeden z ośmiu bastionów, które niegdyś strzegły dostępu do Campeche. Wewnątrz znajduje się mały, ale niezwykle urokliwy ogród botaniczny z dziesiątkami roślin z Jukatanu.
Kościół w Chamuli
Niezwykła świątynia, w której chrześcijańskie przedmioty kultu współistnieją z obiektami związanymi z szamanizmem i religiami prekolumbijskimi - tworzy to jedyny w swoim rodzaju synkretyzm.
Świątynia San Juan Chamula
Cuda natury
Kanion Sumidero
Zapierający dech w piersiach, wyrastający na wysokość prawie 1000 m ponad lustro wody kanion rzeki Grijalva. Spływ szybkimi łodziami zapewnia niezwykłe przeżycia.
Cenote Las Palomitas
Tutejsza cenote - naturalna studnia krasowa - jest w całości zamknięta. Warto zboczyć z utartych szlaków turystycznych i na własne oczy ujrzeć grę promieni słonecznych, krystalicznie czystą wodę i niezwykłe formacje skalne.
Cenote Las Palomitas
Celestún
To miasteczko rybackie słynie przede wszystkim z licznych kolonii różowych flamingów, lasów i tuneli namorzynowych, a także z pięknych plaż.
Akumal
Miasteczko z szeroką, białą plażą obrzeżoną palmami, uwielbianą przez turystów. W odległości blisko 100 m od brzegu znajduje się granica rafy koralowej, pośród której pływają żółwie.
Rezerwat Sian Ka'an
Dzikie plaże, niska tropikalna roślinność, laguna obfitująca w ryby, krokodyle, delfiny, manaty oraz ptaki należące do 300 gatunków. Obiekt z listy UNESCO.
Rezerwat Sian Ka'an
Miejsca przyjazne dzieciom
Park Xcaret
Niewielkie zoo, akwarium, piękna plaża, podziemna rzeka, tradycje i kultura kraju, a na zakończenie wizyty znakomity show. Meksyk w pigułce.
Park Wodny Wet'n Wild w Cancún
Zjeżdżalnie, baseny, karuzele - wszystkie obiekty usytuowane nad brzegiem morza. Rozrywka dla całej rodziny.
Croco Cun Zoo
Interaktywny park zoologiczny w okolicach Puerto Morelos. Zobaczymy tu m.in. papugi, jelenie i krokodyle.
Zoo w Méridzie
Ogród zoologiczny i zarazem park rozrywki. Bardzo popularne miejsce wśród mieszkańców Méridy.
Xpicob
Centrum Ekoturystyki położone niedaleko Campeche. Można tu popływać kajakami, podziwiać piękną przyrodę, ponurkować z maską i rurką, a od czerwca do listopada zaobserwować ciekawe zjawisko przyrodnicze - wykluwanie się żółwi.
Najlepsze kluby i dyskoteki
Coco Bongo
Chyba najbardziej znany show świata. Odbywa się w Cancún i Playa del Carmen.
Dady'o (dawny klub Mandala)
Kultowy klub z muzyką dyskotekową położony na plaży w Cancún.
Se?or Frog's
Fiesta, fiesta i jeszcze raz fiesta - to wszystko w Cancún. Na zmęczonych zabawą czekają tu również smaczne dania.
Blue Parrot
Klub z muzyką dyskotekową czynny na plaży w Playa del Carmen.
Mambocafé
Klub salsy położony w Méridzie, jeden z najlepszych na Jukatanie.
Najlepsze dania
Cochinita pibil
Mięso wieprzowe marynowane w pomarańczowoczerwonym wyciągu annato, uzyskiwanym z arnoty właściwej. Owija się je liściem bananowca i wkłada do otworu w ziemi, na którego dnie wcześniej roznieca się ogień. Dzięki wolnemu pieczeniu mięso jest bardzo delikatne.
Pan de cazón
Tortilla z pieczonym mięsem rekina szarego.
Ceviche
Sałatka ze świeżych ryb lub owoców morza, z dużą ilością soku z limonki, pomidorami, cebulą i kolendrą.
Tamal de bola de Chiapas
Papka z mąki kukurydzianej z mięsem wieprzowym i pomidorami, owinięta w liść kukurydzy.
Sopa de Lima
Rosół z kurczaka z kawałkami twardej tortilli, doprawiony sokiem z limy (owoc cytrusowy).
Niezapomniane przeżycia
Rekin wielorybi
Od maja do września można spotkać się oko w oko z tą największą rybą świata; niektóre osobniki mierzą nawet 18 m.
Wodospady Agua Azul
Kaskady kryją się w tropikalnej dżungli stanu Chiapas. W porze suchej woda przybiera niesamowity, turkusowy kolor. Raj na ziemi.
Pływanie i nurkowanie w cenote
Widok krystalicznie czystej i orzeźwiającej wody oraz niezwykłych formacji skalnych przywodzi na myśl wejście do mitologicznej Xibalby - krainy zaświatów. Najpiękniejsze doznania gwarantowane.
Wejście na szczyt piramidy
Zdobycie jednej z piramid Majów to obowiązkowy punkt każdej wycieczki. Do wyboru turystów są m.in. obiekty w Cobá, Ek Balam czy Calakmul.
Informacje praktyczne
Przed wyjazdem
Zaproszenie do podróży
Nawet najbardziej wybredny turysta znajdzie w Meksyku coś dla siebie. Uwielbiasz góry? Napotkasz w Meksyku zarówno wiecznie ośnieżone szczyty, jak i czynne wulkany. Jesteś amatorem sportów wodnych i rekreacji? Czekają na ciebie piękne plaże, wysokie fale na Pacyfiku, a także luksusowe kurorty nad turkusowymi wodami Morza Karaibskiego. Interesujesz się historią? Musisz tu koniecznie przyjechać! Pozostałości po wielkich cywilizacjach prekolumbijskich, zabytki kolonialne czy współczesne zauroczą każdego miłośnika historii. A może cenisz sobie przede wszystkim atrakcje przyrodnicze? Meksyk oferuje i to: góry, dziewicze dżungle, głębokie kaniony, wypełnione wodą studnie krasowe cenote i suche jaskinie, porośnięte palmami plaże i rafy koralowe, a także liczne gatunki fauny, które wywołają zachwyt każdego.
Jednak Meksyk to nie tylko zabytki i przyroda, ale przede wszystkim ludzie. Indianie, Metysi czy biali mieszkańcy tego kraju zarażają wszystkich swoim optymizmem, wyrażonym niewymuszonym uśmiechem i pozytywnym nastawieniem do życia czy legendarną już ma?aną.
Powyższemu opisowi bez wątpienia odpowiadają również Jukatan i stan Chiapas. Od jakiegoś czasu ten region Meksyku stał się bardzo popularny wśród polskich turystów, którzy przyjeżdżają do Cancún na odpoczynek czy zwiedzają Jukatan w ramach wycieczek objazdowych. To właśnie z myślą o nich powstał ten przewodnik.
Książka składa się z kilku części. Sekcja Atrakcje Jukatanu i stanu Chiapas stanowi subiektywny ranking najciekawszych miejsc każdego z opisywanych stanów. Mieszkamy tutaj już od wielu lat i uważnie słuchamy turystów. Właśnie na tej podstawie wybraliśmy miejsca i atrakcje, których nie można ominąć podczas podróży po Jukatanie czy stanie Chiapas.
W dziale Informacje praktyczne staraliśmy się jak najbardziej szczegółowo przedstawić różne wiadomości na temat Meksyku i opisywanego regionu. Liczymy na to, że dzięki temu nie tylko przybliżyliśmy czytelnikom sam kraj, ale również pomożemy w zminimalizowaniu ryzyka ewentualnych problemów, które można napotkać podczas zwiedzania.
Część Informacje krajoznawcze stanowi szkic najważniejszych danych dotyczących życia społecznego, kulturalnego i religijnego mieszkańców, które - jak mamy nadzieję - pomogą w lepszym zrozumieniu tego kraju.
Najobszerniejszy jest ostatni dział poświęcony zwiedzaniu. Z powodu ograniczeń związanych z objętością tej publikacji opisy poszczególnych atrakcji nie mogły być dogłębne, mimo to jak najdokładniej omówiliśmy najważniejsze atrakcje regionu: zarówno te, które trzeba zobaczyć i które znajdziemy w każdym przewodniku, jak i te mniej znane, ale godne uwagi.
Czy warto tutaj przybyć? Przecież podróż jest długa i dość kosztowna, a blisko Polski również znajdziemy wiele ciekawych miejsc. Z tym pytaniem spotykamy się prawie codziennie i zawsze odpowiadamy tak samo: Jeśli masz jakieś marzenia i nie spełnią się one podczas pobytu w Meksyku, to w ogóle nie warto marzyć. Zresztą my sami jesteśmy tego znakomitym przykładem.
Ewa i Paweł Skibowie
ME TOURS
Wybór czasu podróży
W podróż na Jukatan i do stanu Chiapas można wybrać się przez cały rok. Wybór pory wyjazdu zależy od tego, co chcemy zwiedzić i co zamierzamy robić, jak zasobny jest nasz portfel i jak odporni jesteśmy na wysoką wilgotność i upał. Najlepsze warunki pogodowe panują tu od listopada do marca - na ten okres przypada sezon wysoki, więc nieuniknione są tłumy turystów, wyższe ceny i przepełnione autobusy. W tym czasie loty z Europy są droższe niż zwykle, a w samolotach jest mało wolnych miejsc. Warto więc wybrać się w podróż na początku sezonu (wrzesień-październik) albo pod jego koniec (kwiecień-maj). Z kolei podróżujący poza sezonem na pewno zapłacą mniej i napotkają mniej turystów.
Najwyższy sezon turystyczny trwa od końca listopada do Wielkiego Tygodnia. Ceny w hotelach są szczególnie wysokie w czasie Bożego Narodzenia, w Nowy Rok i na Wielkanoc. W tym okresie po regionie podróżują nie tylko cudzoziemcy, ale też sami Meksykanie, a noclegi należy rezerwować ze znacznym wyprzedzeniem. Poza tym najgorętsze miesiące to maj-wrzesień. Od czerwca do listopada zdarzają się huragany i trochę więcej pada (w Meksyku to pora deszczowa).
Formalności
Formalności wizowo-paszportowe
Wymagany okres ważności polskiego paszportu przy wjeździe do Meksyku wynosi sześć miesięcy. Paszport jest potrzebny podczas przekraczania granicy, w bankach podczas wymiany waluty, przy zakwaterowaniu w hotelach, jak również przy wynajmowaniu samochodu. Wiza nie jest wymagana w przypadku pobytów turystycznych, prywatnych lub służbowych nieprzekraczających 180 dni.
Podczas lotu lub już na lotnisku otrzymamy do wypełnienia dwa formularze: formularz migracyjny (FMT) dla każdego podróżującego z osobna oraz formularz deklaracji celnej dla całej rodziny. Po wypełnieniu formularz migracyjny musi zostać opieczętowany przez urzędnika migracyjnego. Jedną część wypełnionego formularza odbiera funkcjonariusz służb migracyjnych, natomiast drugą należy zachować i okazać w momencie wyjazdu z Meksyku. Zagubienie tej karty wiąże się z opłatami karnymi w wysokości ponad 30 USD.
Przy przekraczaniu granicy drogą lądową należy wnieść tzw. opłatę turystyczną w wysokości ok. 30 USD. W przypadku podróży samolotem jest ona już wliczona w cenę biletu.
Pieniądze
Walutą narodową Meksyku jest peso (międzynarodowy skrót MXN), które dzieli się na centavos (grosze). Dostępne są monety o nominałach: 1, 2, 5 oraz 10 pesos, jeśli zaś chodzi o banknoty - 20, 50, 100, 200, 500 i 1000 pesos. Banknoty o nominałach 20 i 50 pesos są plastykowane.
Symbolem peso jest $, podobnie jak w Polsce dolar. Jeśli cenę podano w dolarach amerykańskich (nie zdarza się to jednak często), przed kwotą albo po niej dodany jest skrót USD albo US. Płatność w dolarach jest jednak zupełnie nieopłacalna ze względu na niekorzystny przelicznik stosowany przez sprzedawców.
Podczas wymiany walut należy sprawdzić, czy banknoty nie są naderwane; lepiej nie przyjmować banknotu 1000 pesos - nie wszędzie będziemy mogli nim zapłacić.
Ceny w Meksyku są porównywalne do polskich. Przykładowo napój orzeźwiający kosztuje ok. 1 USD, kawa - 2 USD, obiad w restauracji - 10-15 USD, ciastka - ok. 2-3 USD. W restauracjach i hotelach ceny są wyższe.
Ubezpieczenie
Przed podróżą do Meksyku warto wykupić polisę ubezpieczeniową od następstw nieszczęśliwych wypadków i chorób - najlepiej zrobić to w jednym z międzynarodowych towarzystw ubezpieczeniowych, które mają oddziały w Meksyku lub w Stanach Zjednoczonych. Koszty leczenia, operacji i pobytu w szpitalu na dobrym poziomie są bardzo wysokie - porównywalne do tych w Stanach Zjednoczonych.
Za wszelkie usługi medyczne, konsultacje lekarskie i badania laboratoryjne opłatę uiszcza się z góry. W miastach oraz ośrodkach turystycznych opieka lekarska jest ogólnie dostępna. W przypadku konieczności pobytu w szpitalu przydadzą się karty płatnicze (np. Visa, Mastercard, American Express) - nawet polisa wykupiona w solidnym towarzystwie ubezpieczeniowym nie stanowi gwarancji, że szpital nas przyjmie.
CIEKAWOSTKA
Co ze sobą zabrać?
Ze względu na upały przydatne będą kapelusz lub inne nakrycie głowy, okulary przeciwsłoneczne, środki przeciw komarom i krem ochronny z dobrym filtrem. Spakujmy również:
? lekkie ubrania odpowiednie do tropików;
? przewiewne buty, klapki i sandały;
? pelerynę przeciwdeszczową (najobfitsze opady występują między czerwcem a listopadem);
? cieplejsze okrycie (jeżeli podróżujemy w styczniu i lutym, gdy może być trochę chłodniej).
Jeżeli mamy problemy zdrowotne, zabierzmy ze sobą wystarczającą ilość leków. Przydadzą się środki na przeziębienie, choroby układu pokarmowego, leki przeciwbólowe czy łagodzące oparzenia, ale można je dostać także na miejscu. Rodzice małych dzieci nie będą mieli kłopotu z zakupem pieluch i jedzenia dla swych pociech (są dostępne głównie w supermarketach).
Warto zrobić kopie paszportu i prawa jazdy. W razie zgubienia łatwiej będzie je odzyskać i ewentualnie uzyskać dokumenty zastępcze.
Przelot
Na Jukatanie i w stanie Chiapas działa kilka lotnisk międzynarodowych - znajdują się one w: Cancún, Cozumel, Chetumal, Méridzie, Campeche i Tuxtla Gutiérrez.
Nie ma bezpośrednich połączeń lotniczych między Polską a Meksykiem. Regularne rejsy z Europy Zachodniej do miasta Meksyk obsługują wszystkie najważniejsze przedsiębiorstwa lotnicze: British Airways, Iberia, Lufthansa, KLM i Air France. Bezpośrednio z Europy do Cancún można dotrzeć również czarterami, organizowanymi przez Condor Airlines, Thomas Cook Airlines, Air Berlin czy Jet Air.
Linie lotnicze bardzo często oferują promocyjne ceny przelotów w sezonie niskim (kwiecień-czerwiec i wrzesień-listopad).
CIEKAWOSTKA
Międzynarodowy port lotniczy Cancún
Lotnisko jest położone w odległości 15 km od centrum Cancún i 45 km od Playa del Carmen. Jest to drugi pod względem wielkości port lotniczy w Meksyku i jedno z największych lotnisk Ameryki Łacińskiej.
Na miejscu
Czas lokalny
W Meksyku obowiązuje czas GMT-6. Oznacza to, że różnica w czasie między Meksykiem a Polską wynosi 7 godzin wstecz (jeśli w Polsce jest 24.00, to w Meksyku mamy dopiero 17.00). W stanie Quintana Roo nie zmienia się czasu z zimowego na letni, a w pozostałych stanach zmiana następuje w ostatnią sobotę października i marca.
Różnica czasu może wywołać niekorzystne reakcje organizmu, np. senność za dnia i zmęczenie. Podróżujący może potrzebować kilku dni na dostosowanie się do nowych warunków. Czas adaptacji zależy przede wszystkim od liczby przekroczonych stref czasowych oraz od wieku i stanu zdrowia.
Po przybyciu do Meksyku ważna jest aklimatyzacja, czyli stopniowe przystosowanie się zegara biologicznego, wynikające z różnicy czasu. Po przylocie wskazany jest odpoczynek i długi krzepiący sen. Lepiej unikać wielogodzinnych podróży samochodem i męczących wędrówek na znacznych wysokościach.
Język
Językiem urzędowym Meksyku jest hiszpański. Meksykańska odmiana różni się nieco od klasycznej wersji z racji wymowy niektórych głosek, gramatyki i znaczenia pewnych słów. Można zauważyć liczne słowa pochodzenia indiańskiego.
Na Jukatanie wielu mieszkańców osad i miasteczek posługuje się językiem maya yucateco (określanym też jako maya). Jest to najbardziej rozpowszechniony język majański w Meksyku. Obecnie używa go ok. 800 tys. osób.
W dużych miastach, a zwłaszcza w kurortach turystycznych, można porozumieć się również po angielsku.
CIEKAWOSTKA
Baktun 13
W grudniu 2012 r. lokalna telewizja stanu Quintana Roo wyemitowała pierwszy serial w języku maya. Tytuł tej produkcji ( Baktun 13 ) nawiązuje do rozpoczętej wtedy nowej ery w kalendarzu Majów. W 21 odcinkach poruszono m.in. problemy marginalizacji Indian czy pielęgnowanych przez nich tradycyjnych wartości. Jednym z celów emisji serialu jest zachowanie języka majańskiego.
Noclegi
Jeżeli planujemy aktywny wypoczynek i zwiedzanie, warto zatrzymać się w którymś z hotelików w mieście. Są usytuowane niedaleko plaż i pobyt w nich umożliwia lepsze wczucie się w miejscową atmosferę. To najlepsze rozwiązanie dla osób ceniących otoczenie zieleni, spokój i swobodę. Zwykle cena noclegu obejmuje śniadanie, ale można również skorzystać z wielu restauracyjek serwujących specjały lokalnej kuchni. Dużą popularnością cieszy się comida corrida - zestaw obiadowy w przystępnej cenie, składający się wyłącznie z dań meksykańskich.
Jeżeli dysponujemy zasobniejszym portfelem, możemy spędzić noc w jednej z pięknych hacjend, a w przypadku skromniejszego budżetu do wyboru mamy mnóstwo hosteli. W sezonie wysokim (od listopada do marca) warto zarezerwować pokój ze znacznym wyprzedzeniem. W tym celu można skorzystać z internetowych wyszukiwarek hoteli lub zwrócić się o pomoc do biura podróży. W Cancún i na Riviera Maya coraz popularniejszą praktyką jest wynajmowanie apartamentów i domów.
Jeżeli naszym głównym celem jest wypoczynek i rozkoszowanie się pobytem na plaży, warto skorzystać z hoteli oferujących opcję all inclusive. Wybór jest ogromny i każdy z pewnością znajdzie coś dla siebie. Wielbicielom niskiej zabudowy i ceniącym sobie bliskość miasta polecamy Playa del Carmen. Z kolei osoby lubiące tłum i życie nocne zapewne przyjemnie spędzą czas w którymś z wielopiętrowych hoteli w Cancún.
Wyżywienie
Sztuka kulinarna Meksyku łączy tradycje tubylczych Indian i wpływy hiszpańskich konkwistadorów. Opiera się m.in. na kukurydzy i roślinach strączkowych, mięsie i ostrych przyprawach, pomidorach i innych warzywach. Jest to bez wątpienia jedna z najsmaczniejszych i najbardziej różnorodnych kuchni na świecie.
Główne posiłki będziemy prawdopodobnie spożywać w hotelach lub restauracjach znajdujących się na trasie wycieczki. Koniecznie trzeba także skosztować dań lokalnych, serwowanych w małych, często rodzinnych restauracyjkach. Pamiętajmy, że w Meksyku obowiązuje zasada niewynoszenia posiłków, zwłaszcza bufetowych, poza restaurację.
Posiłki są dość tanie, a ponieważ Meksykanie często jadają poza domem, barów, restauracji i kawiarni jest mnóstwo. Warto sugerować się zasadą: tam, gdzie stołuje się wielu ludzi, jest smacznie, tanio i bezpiecznie. Większość lokali jest czynna od południa do późnej nocy.
CIEKAWOSTKA
Zemsta Montezumy
Tak zwana zemsta Montezumy to najcięższa forma zatrucia pokarmowego. Aby uniknąć zachorowania, należy często myć ręce i nie spożywać jedzenia, którego jakość i świeżość są wątpliwe. Nie zaleca się również picia wody z kranu i otwartych butelek. Nawet do czyszczenia zębów używajmy wody butelkowanej. Owoce kupione na targu należy przed spożyciem dokładnie umyć.
Najczęściej powodem "zemsty Montezumy" są jednak zaburzenia jelitowe wywołane zmianą flory bakteryjnej. W takiej sytuacji wystarczy zwykły środek przeciwbiegunkowy, ale gdy objawy nie ustępują, zalecany jest kontakt z lekarzem.
Sklepy i zakupy
W Meksyku można kupić wszystko. Cancún i Riviera Maya są najczęściej odwiedzane przez turystów, co wpływa na wysokość cen. Do wyboru mamy zakupy w supermarketach (np. Wal-Mart, MEGA, Chedraui) lub meksykańskich sklepikach. Ceny są zróżnicowane. W marketach można płacić albo dolarami amerykańskimi (korzystniejsza opcja), albo pesos. Z kolei w małych sklepikach, na straganach i w strefach archeologicznych bardziej opłaca się korzystanie z pesos.
W sklepach nie można się targować, ale na bazarach i targu jest to wręcz wskazane. Czasami można utargować nawet do 50% ceny wyjściowej (wszystko zależy od umiejętności kupującego).
CIEKAWOSTKA
Pomysły na prezent
Z podróży po Meksyku warto przywieźć np.:
? wyroby ze srebra - aby mieć pewność, że są oryginalne, najlepiej kupić je w sklepie jubilerskim;
? ceramikę w stylu kolonialnym i repliki znalezisk archeologicznych;
? wyroby tkackie w pięknych, żywych kolorach;
? maty wiszące i kapelusze panama z Méridy;
? rzeźby z obsydianu, drzewa cedrowego lub jadeitu;
? tequilę i mescal;
? przyprawy, zwłaszcza pikantne.
Informacje A-Z
Alkohol
Meksyk to nie tylko tequila, choć to właśnie ona jest najbardziej popularnym i znanym na świecie miejscowym trunkiem. Tequilę można kupić praktycznie w każdym sklepie. Cena średniej jakości tequili wynosi 150-350 pesos, a za te najlepsze trzeba zapłacić jeszcze więcej. Coraz słynniejszy staje się też mescal, sprzedawany w butelce z zatopionym robakiem w środku. Na Jukatanie jest jednak trudno dostępny (można go znaleźć w sklepach turystycznych i dużych supermarketach). Najpopularniejsze w Meksyku jest jednak piwo, i to nie tylko Corona. Do najbardziej znanych i smacznych należą: Sol, Tecate, Montejo i Indio. Spośród lokalnych specjałów największą sławą cieszą się: Xtabentún (likier na bazie miodu, kwiatu Rivea corymbosa i anyżu), Balché (likier z syropu drzewa o tej samej nazwie), a także likier z sizalu. Trunków tych można spróbować wyłącznie w restauracjach serwujących dania jukatańskie. Pozostałe alkohole można kupić w niektórych całodobowych sklepach (OXXO, 7-Eleven czy Extra), w supermarketach, a także w sklepach monopolowych (La Europea, La Divina). W niektórych miastach (m.in. w Playa del Carmen, Tulum czy Cancún) w sobotę lub w niedzielę obowiązuje zakaz sprzedaży alkoholu w sklepach. Napojów wysokoprocentowych nie można pić także w miejscach publicznych, a za złamanie zakazu grozi kara pieniężna.
Apteki
Do najbardziej popularnych sieciowych aptek (czyli farmacia ) należą: Yza, Ahorro i Similares. Poza tym w każdym dużym supermarkecie znajdziemy dział z farmaceutykami. Apteki zaopatrzone są dość dobrze. Jedyny problem stanowi personel, który w większości nie ma żadnego wykształcenia farmaceutycznego. Jeśli nie znamy nazwy poszukiwanego leku, możemy mieć kłopot z zakupem odpowiedniego medykamentu. Przy niektórych większych aptekach działają przychodnie zatrudniające lekarza, który za symboliczną sumę 30-50 pesos może nas zbadać i wystawić receptę. Apteki czynne są siedem dni w tygodniu od 8.00 do 22.00. Niektóre są całodobowe.
Banki, bankomaty i kantory
W Meksyku honorowane są wszystkie ważniejsze międzynarodowe karty kredytowe (np. VISA, Mastercard, a w mniejszym stopniu także American Express). Można nimi płacić w większych miastach, strefach turystycznych, w dobrych restauracjach i sklepach. W innych miejscach niezbędna jest gotówka. W razie zgubienia lub utraty karty należy niezwłocznie ją zablokować, dzwoniąc pod numer podany przez bank wydający kartę. W dużych ośrodkach turystycznych można płacić dolarami amerykańskimi, choć ze względu na dość swobodny przelicznik korzystniejsze jest uiszczanie opłat w pesos. Banki są otwarte od poniedziałku do piątku w godz. 9.00-17.00. Najbardziej popularne banki meksykańskie to: Banamex, Bancomer, Santander, Scotiabank, HSBC czy Banorte. Dolary amerykańskie można bez problemu wymienić na pesos w hotelach, bankach i kantorach ( casa de cambio ). Przy wymianie waluty w bankach i kantorach czasami wymagane jest okazanie paszportu. Bankomaty dostępne są w większych miastach i ośrodkach turystycznych. W większości wypłacane są pesos, choć zdarzają się także bankomaty dolarowe.
San Cristóbal de las Casas
Bezpieczeństwo
