Informacje praktyczne
Przed wyjazdem
"Kos jest piękna, łaskawa dla mieszkańców i bogata w wodę" - pisał poeta Herodas w III w. p.n.e. Inni starożytni poeci i podróżnicy określali ją mianem "pływającego ogrodu na Morzu Egejskim".
Wybór czasu podróży
Najlepszą porą na podróżowanie po Kos jest koniec maja, czerwiec lub wrzesień. Można wówczas liczyć na słoneczną pogodę i jednocześnie uniknąć tłumów, które ściągają na wyspę głównie w okresie wakacyjnym.
Planując wyprawę wspinaczkową na Kalymnos, najlepiej wybrać się tam jesienią lub wiosną, tym bardziej że w październiku na wyspie odbywa się festiwal wspinaczkowy. Lato na taką ekspedycję nie jest wskazane, ponieważ panują tu wysokie temperatury, skały się nagrzewają, a wspinaczka w pełnym słońcu nie należy do bezpiecznych.
Mimo że w letnich miesiącach od morza wieje lekki wiatr, upały mogą być bardzo męczące. Wieczorem temperatura nieco spada i nawet w lipcu przyda się bluzka z długim rękawem, zwłaszcza podczas spacerów nad morzem. Jesienne wieczory są znacznie chłodniejsze.
Źródła informacji
Mapy
Mapy najlepiej kupić na miejscu. Godne polecenia są dokładne i czytelne mapy greckiego wydawnictwa Skai Maps - w skali 1:25 000 po Kalymnos i 1:45 000 po Kos. W Polsce ceny map wydawnictwa freytag & berndt i Artaria to 18-23 zł.
Wysepka Kastri
Strony internetowe
Podstawowym źródłem informacji na temat Kos i Kalymnos jest internet.
Popularnymi stronami na temat wyspy Kos są www.kosinfo.gr i https://kos.gr/ , prowadzone w języku angielskim. Oprócz wiadomości krajoznawczych zawiera ona informacje praktyczne, w tym odnośniki do rezerwacji hoteli na Kos lub biletów promowych. Podobny charakter mają strony www.kalymnosinfo.com , https://www.kalymnos-isl.gr/en i www.kalymnos.gov.gr/el/ w całości poświęcone wyspie Kalymnos.
W związku z rozwojem turystyki aktywnej, w szczególności na Kalymnos, powstała prowadzona po angielsku strona www.climbkalymnos.com . Stanowi ona kompendium wiedzy dla wszystkich wspinaczy oraz zawiera informacje o drogach, wydarzeniach kulturalnych, jak również ważne numery telefonów, w tym numer do informacji wspinaczkowej - Climbing info desk ( https://vertical-life.atlassian.net/servicedesk/customer/portal/1 ). Strona jest regularnie aktualizowana, więc można na niej znaleźć informacje o nowo powstałych trasach wspinaczkowych. Przed wyjazdem warto także zerknąć na profil Climb Kalymnos na Facebooku, do którego odnośnik znajduje się na stronie głównej www. Autrorzy strony są otwarci na kontakt, więc w razie pytań można do nich pisać.
Oficjalną stroną Grecji, prowadzoną z ramienia Greckiej Narodowej Organizacji Turystycznej (GNTO) jest www.visitgreece.gr . Jest to strona ogólna poświęcona Grecji, zawierająca część dotyczącą wysp.
Formalności
Wizy i cło
Kos, jako grecka wyspa, należy do Unii Europejskiej, dlatego przy przekraczaniu granic Polaków nie obowiązują żadne dodatkowe formalności. Wystarczy mieć przy sobie dowód tożsamości. Należy pamiętać, że dzieła sztuki (antyki i ikony) można wywozić z Grecji tylko za specjalnym pozwoleniem. Dowód kupna od sprzedawcy nie jest wystarczającym dokumentem.
Osoby, które planują jednodniową wycieczkę z Kos do Bodrum, nie muszą załatwiać żadnych dodatkowych formalności wizowych przy zakupie biletu w obie strony na statek wycieczkowy do Turcji. Należy jednak mieć przy sobie paszport. Jeśli jednak ktoś zechce zostać turystycznie w Bodrum na dłużej, musi dokonać zakupu wizy na stronie https://www.evisa.gov.tr/pl , na lotnisku albo przy odprawie promowej. Jest to wiza wielokrotnego wjazdu, wydawana na 180 dni. W tym okresie jednorazowo można przebywać w Turcji nie dłużej niż 90 dni. Z Turcji nie wolno wywozić nawet najmniejszych fragmentów antyków czy przedmiotów zabytkowych.
Mimo przynależności Polski do strefy Schengen nie można zapominać o przepisach celnych, które obowiązują także w Europie. Ze względu na unię celną w krajach UE nie obowiązują ograniczenia na towary wywożone z Grecji dla własnych potrzeb. Limitami objęte są towary akcyzowe; są one dość wysokie: maksymalnie można wwieźć 800 sztuk papierosów, 1 kg tytoniu, 10 litrów wyrobów spirytusowych.
Paralia Thermes
INFORMATOR
Placówki dyplomatyczne
? Konsulat RP w Heraklionie 87 Ethnikis Antistaseos strul. 1821 nr 39, 712-01 Heraklion, Grecja, tel./faks: (+302 810) 221786, e-mail: [email protected] , www.ateny.msz.gov.pl , https://www.gov.pl/web/grecja/ambasada .
? Wydział konsularny ambasady RP w Atenach Kontoleontos 1 str. Paleo Psychico 154-52 Ateny, tel. w sprawach losowych (+30 210) 67719978, e-mail: [email protected] , [email protected] .
? Ambasada RP w Atenach 22 Chryssanthemon, Paleo Psychico, 154-52 Ateny, tel.: (+30 210) 6797700, www.ateny.msz.gov.pl , https://www.gov.pl/web/grecja/ambasada .
Ubezpieczenie
Przed wyjazdem najlepiej zaopatrzyć się w kartę EKUZ, będącą poświadczeniem naszego ubezpieczenia w całej Unii Europejskiej. Potwierdzeniem ubezpieczenia są także karty ISIC lub Euro26. W przypadku tych ostatnich w momencie udzielenia pomocy najpierw należy uiścić opłatę, która dopiero potem jest zwracana. Natomiast w przypadku karty EKUZ kwota jest od razu pokrywana z ubezpieczenia.
Zabezpieczenie medyczne
Przy wyjeździe na Kos i Kalymnos nie ma obowiązkowych szczepień.
W nagłych przypadkach najlepiej wezwać lekarza przez recepcję hotelu. Wizyta domowa kosztuje ok. 60 EUR. Za konsultację w gabinecie lekarze liczą sobie nieco więcej. Bez względu na charakter wizyty zawsze należy poprosić o wystawienie rachunku, bo tylko wtedy można uzyskać zwrot wydatków poniesionych na leczenie poza granicami kraju.
Szpital w mieście Kos znajduje się przy ul. Hippokratous (tel.: 22420 22300). Apteki są w każdej miejscowości (zob. s. 26).
Dojazd
Podróż samolotem
Z Polski nie ma bezpośredniego połączenia rejsowego na Kos. Można tam dostać się lotami czarterowymi dostępnymi m.in. w biurach podróży Rainbow i TUI.
Można zdecydować się na loty z przesiadką w Atenach, np. liniami Ryanair lub Aegean Airlines. Z Aten na Kos lot trwa tylko 50-55 min. Także z Aten latają samoloty na Kalymnos, gdzie w 2006 r. powstało małe, ale nowoczesne lotnisko.
Ceny przelotów w sezonie są wyższe niż poza sezonem, dlatego planując urlop we wrześniu, można liczyć nie tylko na łagodniejsze słońce, ale i na korzystne ceny.
Podróż kombinowana
Drogą lądową do Aten
Planując podróż autostopem lub samochodem, najlepiej kierować się do Aten. Są dwie możliwości: jadąc na południe przez Słowację i Węgry, można pojechać albo przez Rumunię i dalej Bułgarię, albo z Węgier na południe przez Serbię i Macedonię. Przy wyborze pierwszej opcji należy liczyć się z tym, że w Rumunii kierowcy często oczekują opłaty za podwiezienie autostopowicza. W Serbii natomiast autostop działa bardzo dobrze. We wspomnianych krajach paszport nie jest wymagany, na granicy wystarczy okazać dowód osobisty. Jednak osoby planujące wstąpić po drodze do Kosowa, powinny mieć przy sobie paszport.
Promem z Aten na wyspy
Po dotarciu do stolicy Grecji należy wsiąść na prom płynący na Kos lub Kalymnos. Bilet w klasie ekonomicznej (bez kuszetki) w jedną stronę kosztuje ok. 110 EUR. Podróż trwa ok. 10 godz. Bilet warto zarezerwować wcześniej przez stronę internetową. Rowery przewożone są za darmo. Koszt przewozu samochodu jednak znacznie zwiększa cenę biletu - w zależności od rodzaju samochodu cena ta może wynosić nawet ok. 150 EUR. Rezerwacji można dokonać na stronie: http://go-ferry.com .
Z Kos na Kalymnos
Małe promy mają częste połączenia (ok. 17 kursów w tygodniu) z Kos (Mastichari). Podróż na Kalymnos trwa 35-45 min. Rozkłady rejsów można sprawdzić na miejscu lub w internecie, np. na stronie https://www.directferries.com , gdzie warto porównać ofertę różnych przewoźników, poszukać promocji i zarezerwować bilet na prom. Inną opcją podróży może być lot z Kos na Kalymnos - lotnisko (tel.: 22430 59370) znajduje się w Argos, w odległości 10-15 min od stolicy wyspy, Pothi.
Na miejscu
Komunikacja na Kos
Transport z lotniska
Wyspa posiada jedno lotnisko. Jest to port lotniczy Kos "Hipokrates" (tel.: 22420 51229), położony ok. 26 km na południowy zachód od miasta Kos, w małej miejscowości Antimachia. Lotnisko obsługuje sieć autobusów Olympic Airlines, które są skomunikowane z przylotami i odlotami samolotów tej linii. Jeżdżą tu także autobusy firmy KTEL ( https://ktel-kos.gr/en ), którymi można dotrzeć do takich miejscowości jak Kos (podróż trwa ok. 30 min), Kefalos, Mastichari czy Kardamena. Przystanek autobusowy znajduje się przed terminalem. Bilet kosztuje 3,20 EUR.
Przed budynkiem terminala mieści się również postój taksówek. Na lotnisku jest możliwość wypożyczenia samochodu, ponieważ mają tu swoje siedziby firmy: Alamo, Budget, Hertz i Europcar.
Autobusem
Najważniejszym środkiem transportu na Kos są autobusy kursujące między wszystkimi miejscowościami na wyspie. Głównym węzłem komunikacyjnym jest miasto Kos.
Dworzec autobusowy znajduje się 100 m na zachód od biura Olympic Airlines (tel.: 22420 22292). Można stąd dojechać do Zia, Mastichari i Kefalos. Z reguły jest to kilka połączeń dziennie.
Ceny biletów na krótszych trasach wynoszą od 2,10 EUR; za bilet z Kos do Kefalos należy zapłacić od 4,80 EUR. Rozkłady jazdy autobusów kursujących po całej wyspie dostępne są w informacji turystycznej. Dodatkowo na każdym przystanku autobusowym znajduje się aktualny rozkład jazdy dla danej miejscowości. Rozkłady można również znaleźć na stronie www.ktel-kos.gr .
Autobusy miejskie w Kos mają stację w porcie, przy ul. Akti Kountouriotou. Trasy kilku linii przecinają okolice miasta, w tym Platani i Agios Fokas. Bilet: ok. 2 EUR. Przydatna strona to także https://mobility.kos.gr/ .
Samochodem
Większość osób przyjeżdżających na Kos decyduje się na wypożyczenie samochodu, dlatego w sezonie na głównej drodze prowadzącej przez wyspę panuje spory ruch. Samochód (lub motocykl) powinny wynająć przede wszystkim osoby pragnące zwiedzić całą wyspę, ponieważ odległości między poszczególnymi miejscowościami są znaczne. Należy pamiętać, że na dużych wysokościach podmuchy wiatru mogą być dosyć silne i niebezpieczne.
W mieście Kos biura wynajmu samochodów znajdują się przy ulicach Kanari i Vasileos Georgiou. Średnia cena wypożyczenia czteroosobowego samochodu wynosi od 70 EUR/dobę i 140 EUR/tydzień. Fotelik dla dziecka jest wliczony w cenę. Litr benzyny kosztuje ok. 1,60 EUR. Samochód lepiej wynająć za gotówkę, ponieważ w niektórych wypożyczalniach jest doliczana opłata w wysokości 5% za płatność kartą kredytową. Uwaga: niektóre agencje wynajmu samochodów w Kos niechętnie oferują je osobom poniżej 25. roku życia, inne z tego tytułu żądają dodatkowej opłaty. Samochód można zarezerwować wcześniej przez internet.
Autostop nie jest popularnym środkiem transportu po wyspie, jednak czekając na autobus, który w niektórych miejscach nie kursuje zbyt często, można próbować "złapać okazję" (zob. s. 23).
Rowerem, skuterem lub quadem
W związku z dosyć rzadkimi kursami niektórych autobusów, rower lub skuter są idealnymi środkami transportu podczas zwiedzania wyspy i okolic większych miejscowości. Rower może być także najprzyjemniejszym sposobem przemieszczania się po wyspie, pod warunkiem że ominie się główną drogę przecinającą Kos (wiodącą od stolicy do Kefalos). Zapuszczając się na szlaki pomiędzy miejscowościami, można bowiem odkryć jej zupełnie nieznane oblicze oraz chłonąć jej spokój.
To także doskonały sposób na poruszanie się po mieście Kos, skąd można dojechać do Asklepiejonu i okolicznych plaż. Przez całą stolicę wyspy prowadzi ścieżka rowerowa.
Wypożyczalnie rowerów znajdują się w prawie każdym miasteczku przy głównej ulicy. W mieście Kos są one zlokalizowane wokół ul. Kanari. Cena wypożyczenia roweru waha się między 25 a 34 EUR/dzień. Sprawdzony sprzęt można wypożyczyć w Kos Bike Activities. Firma organizuje również wycieczki z przewodnikiem na trasach o różnym stopniu trudności - nawet całodzienne, 60-kilometrowe ekspedycje. W zależności od trasy wycieczka kosztuje ok. 95 EUR ( www.kosbikeactivities.com ).
Wiele z wypożyczalni rowerów ma w swojej ofercie skutery i quady. Podobnie jak w przypadku rowerów, skuter czy quad najlepiej wypożyczyć w stolicy wyspy, gdyż tam jest największy wybór. Ceny wypożyczenia skuterów wahają się między 50 a 70 EUR/dzień, w zależności od modelu i mocy. Przy wypożyczeniu skutera wymagane jest prawo jazdy (wystarczy takie na skuter). Bardzo popularne na Kos są quady dwuosobowe. Wypożyczalnie quadów oferują wypożyczenie pojazdów w cenie od 100 EUR/dzień.
Taksówką
W razie konieczności można skorzystać z taksówki. Na lotnisku postój taksówek znajduje się naprzeciwko terminala, a w mieście Kos zlokalizowany jest w porcie, naprzeciwko zamku (tel.: 22420 22777). Można skorzystać także ze stron https://www.kostaxi.eu oraz https://www.kosradiotaxi.gr .
Osiołkowa taksówka na Kos
Komunikacja na Kalymnos
Autobusem
Na Kalymnos funkcjonuje sieć autobusów, ale w przeciwieństwie do wyspy Kos kursy nie są zbyt częste. Rozkłady jazdy zmieniają się co roku. Te aktualne znajdziemy na stronie https://www.kalymnos-isl.gr/en/information/bus-itineraries .
Stacja w Pothi znajduje się na północ od katedry (na początku drogi do Emporios). Bilety można kupić w pobliskich supermarketach Pilatos i Tsikili. Autobusy wykonują nieliczne kursy m.in. do Panormos, Vathi (przystanek na nabrzeżu), Vlihadii i Emporios. Ceny biletów od 1 EUR.
Rowerem lub skuterem