Atrakcje Kalabrii i Bazylikaty

MALOWNICZE PLAŻE

Riaci

Szeroka plaża położona między Tropeą a Santa Domanica z przezroczystą, błękitną wodą, nad którą wznoszą się niezwykłe formacje skalne.

Michelino

Plaża przy miejscowości Parghelia, oferująca zapierające dech w piersiach widoki, które najlepiej podziwiać z położonego ponad nią parkingu.

Pizzo

Nie dość, że oferuje czystą, lazurową wodę, to jeszcze roztacza się z niej wspaniały widok na miasteczko.

Marinella

Niewielka, kamienista plaża u podnóża masywu Aspromonte. W jej pobliżu znajduje się punkt widokowy Belvedere la Motta.

Sette Ponti

Jedna z kilku przepięknych plaż Bazylikaty. Jej największą atrakcją jest tzw. siedem mostów, które w rzeczywistości są fantazyjnymi skałkami wystającymi z wody.

Spiaggia Di Scilla

Żwirowo-piaszczysta plaża na krańcu Cieśniny Mesyńskiej ze wspaniałym widokiem na majestatyczny zamek.

OSZAŁAMIAJĄCE PUNKTY WIDOKOWE

Belvedere di Murgia Timone w Materze

Jeden z najbardziej niezwykłych punktów widokowych na całym południu Włoch. Znajduje się po drugiej stronie kanionu rzeki Torrente Gravina i oferuje wspaniały widok na całą dzielnicę Sassi. Wrażenie niezapomniane!

San Biagio w Maratei

Na szczycie wzgórza San Biagio (620 m n.p.m.), wyrastającego wprost z morza, stoi majestatyczny posąg Chrystusa Odkupiciela, przywodzący na myśl ten z Rio de Janeiro. Spod jego stóp roztacza się zapierający dech w piersiach widok.

Piazza Cannone w Tropei

Dawny bastion przekształcony w taras widokowy, z którego można spojrzeć na jeden z najpopularniejszych widoków w Kalabrii - skałę z kościołem Santa Maria dell'Isola.

Piazza San Rocco w Scilli

Wysoko położony główny plac miasta, z którego wspaniale widać zarówno zabudowę w dole, jak i plażę, a w oddali wyspę Stromboli z czynnym wulkanem i przylądek Torre Faro, który jest najdalej na wschód wysuniętym skrawkiem Sycylii.

Kościół di Crocifisso w Montescaglioso

Świątynia znajduje się w zachodniej części miasteczka. Sprzed niej rozpościera się imponujący widok na całą okolicę.

IMPONUJĄCE ZAMKI

Melfi

Jeden z najciekawszych i najsłynniejszych zamków południa Włoch o charakterystycznej nieregularnej bryle najeżonej basztami. Dzięki położeniu w najwyższym punkcie miasta zapewnia piękny widok na okolicę.

Vibo Valentia

Będąc tu, nie sposób przegapić górującego nad miastem zamku normańsko-szwabskiego, który wznosi się najprawdopodobniej na terenie dawnego greckiego akropolu.

Le Castella

Majestatyczna Fortezza Aragonese, powstała między XI a XV w., wyrasta niemal wprost z wody na niewielkiej sztucznej wysepce połączonej z lądem.

Pizzo

Zamek zbudowany w XV w. przez Ferdynanda I Aragońskiego. Nosi imię Joachima Murata, który był tu więziony, a następnie został w tym miejscu rozstrzelany 13 października 1815 r.

Roccalle Ionica

Zamek stoi tuż nad brzegiem Morza Jońskiego. Został zbudowany najprawdopodobniej w XIII w. przez Hohenstaufów, by bronić wybrzeża przed nieprzyjacielskimi atakami z wody. Podobno był jednym z najtrudniejszych do zdobycia.

Scilla

Zamek Ruffo majestatycznie wyrasta na skale półwyspu głęboko wcinającego się w morze. Warownia stała tu już w starożytności, natomiast dzisiejszy obiekt sięga korzeniami średniowiecza.

WYJĄTKOWE ŚWIĄTYNIE

La Cattolica w Stilo

Bizantyjska świątynia z X w., położona powyżej zabudowań starszej części miasteczka, jest jednym z najlepszych przykładów architektury prawosławnej w Kalabrii.

Pustelnia Santa Maria della Stella w Pazzano

Wykute w skale sanktuarium o historii sięgającej prawdopodobnie VI w. W czasach normańskich wokół groty powstały zabudowania klasztorne.

Sanktuarium Madonna della Grotta w Praia a Mare

Nazwa tego pięknego miejsca jest nieprzypadkowa, ponieważ częściowo faktycznie zajmuje ono skalne wnętrza. Jaskinia była zamieszkana prawdopodobnie w paleolicie, we wczesnym średniowieczu żyli w niej mnisi, a następnie stała się owianym legendą miejscem kultu.

Sanktuarium św. Franciszka z Paoli

XVI-wieczna renesansowo-barokowa świątynia, w której znajdują się relikwie założyciela zakonu braci najmniejszych.

Informacje praktyczne

Przed wyjazdem

Kalabria i Bazylikata, choć zdobywają coraz większą popularność jako turystyczne destynacje, wśród Polaków są dość słabo znanymi regionami Włoch. Tymczasem jest to już prawdziwe południe Italii, fascynujące, nieco egzotyczne, tak odmienne od tego, co znamy z Toskanii, Wenecji Euganejskiej czy Emilii-Romanii.

Punkt widokowy Motta w Palmi

Obie prowincje uchodzą za ubogie - zarówno materialnie, jak i kulturowo. I o ile z tym pierwszym sądem można się zgodzić, o tyle ten drugi jest całkowicie nieprawdziwy. Co prawda nie ma tu takich perełek jak Wenecja, Florencja, Bolonia czy Siena, mimo to niepowtarzalny klimat i odrębność tej części Włoch sprawiają, że jest to miejsce zdecydowanie warte zobaczenia. Przez wzgląd na wciąż ograniczoną obecność turystów spore obszary obu regionów nie są zbytnio skomercjalizowane, a miejscami są wręcz dziewicze.

Zarówno Kalabria, jak i Bazylikata zachowały swój pierwotny koloryt. Przyjezdnych z pewnością zachwycą tu maleńkie, bardzo ciasne miasteczka, ulokowane na szczytach gór, czy nieco bardziej przestronne nadmorskie miejscowości, skrywające ślady Wielkiej Grecji. Mnóstwo tu pamiątek minionych epok, wielkich dzieł sztuki, stanowisk archeologicznych, pięknych krajobrazów, kurortów morskich i górskich, smacznej, choć prostej, kuchni, a także mniejszości etnicznych i narodowych. Oba regiony są niezwykle urozmaicone i niejednorodne - odnajdziemy tu wpływy kultur: greckiej, rzymskiej, bizantyjskiej, a nawet normańskiej. Bazylikata przyciąga turystów przede wszystkim Materą , miastem, które w 1993 r. zostało wpisane na listę UNESCO, a w 2019 r. wybrane Europejską Stolicą Kultury. Z kolei Kalabria słynie głównie z Tropei , popularnego kurortu usytuowanego na urwistym klifie.

Wpływ na zróżnicowanie obu regionów miała przede wszystkim... geografia! To właśnie ukształtowanie terenu, czyli strome góry, oddzielające poszczególne miejscowości, spowodowało, że tutejsza ludność żyła w izolacji.

Kalabria i Bazylikata to nie tylko niezwykłe dziedzictwo kulturowe, ale także przepiękna przyroda. Dość powiedzieć, że znajdziemy tutaj aż trzy parki narodowe: dwa na terenie Kalabrii, jeden w granicach Bazylikaty.

Życie w Kalabrii i Bazylikacie toczy się zupełnie inaczej niż w pozostałych regionach Italii, dlatego warto spędzić tu czas w rytmie "slow", powoli przemierzając kręte drogi obu regionów, poznając tradycje i zwyczaje wciąż żywo kultywowane przez miejscową ludność.

Wybór czasu podróży

Do Kalabrii i Bazylikaty można się wybrać przez cały rok, ponieważ oba regiony zapewniają atrakcje zarówno latem, jak i zimą. Oprócz wspaniałego dziedzictwa historyczno-kulturowego, mają także niezwykłe walory przyrodnicze, a także dobre zaplecze, jeśli chodzi o rekreację i aktywne formy spędzania czasu. Blisko 900 km wybrzeża , z czego 800 km przypada na Kalabrię, gwarantuje wymarzony wypoczynek. Brak dużych miast, zgiełku i przemysłu sprawiają, że wypoczniemy tutaj nie tylko latem . Niespieszne wędrówki po maleńkich miasteczkach świetnie sprawdzą się także wiosną i jesienią . Wiele z tutejszych miejscowości zostało wpisanych na listę najpiękniejszych we Włoszech. Pamiętajmy przy tym, że warte odwiedzenia są nie tylko miasteczka położone wzdłuż wybrzeża, ale także te ukryte w głębi lądu. Wszędzie w krajobrazie pojawiają się bowiem zamki, kościoły i klasztory z czasów normańskich, hiszpańskich czy francuskich. Tylko ten region Włoch gwarantuje, że w ciągu jednego dnia możemy obejrzeć wschód słońca nad Morzem Jońskim, a zachód nad Morzem Tyrreńskim. A ponieważ są to regiony górskie , z powodzeniem możemy uprawiać tu wędrówki piesze , a zimą rozmaite formy narciarstwa .

Tropea - miasto na klifie

Źródła informacji

Niestety, mała popularność Kalabrii i Bazylikaty wśród Polaków przekłada się na niewielką liczbę przewodników po obu regionach. Wiadomości o Kalabrii i Bazylikacie szukajmy przede wszystkim w zbiorczych publikacjach na temat południowych Włoch. Nieco informacji znajdziemy, sięgając do książek kucharskich i autorskich publikacji lifestylowych, prezentujących m.in. włoskie kulinaria - kuchnia obu regionów należy do wspólnego dziedzictwa Italii. Aby dowiedzieć się czegoś więcej o fascynującej historii tych ziem, warto zajrzeć do najbardziej rzetelnej monografii Historia Włoch autorstwa Józefa Gierowskiego, która ukazała się w popularnej niegdyś serii wydawanej przez Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Capo Vaticano

Jeśli chodzi o plany poszczególnych miast, najlepiej szukać ich w księgarniach i na stacjach benzynowych na miejscu. Pamiętajmy jednak, że w większości są to niewielkie miejscowości i do ich zwiedzania powinny nam wystarczyć darmowe mapki i inne materiały dostępne w punktach informacji turystycznej, a także mapy zamieszczone w niniejszym przewodniku.

W Polsce można kupić rozmaite słowniki, kursy do samodzielnej nauki języka oraz rozmówki polsko-włoskie . Warto jednak pamiętać, że poszczególne regiony Włoch są bardzo zróżnicowane pod względem dialektycznym. Włosi poza większymi ośrodkami miejskimi znają język angielski tylko w wersji podstawowej, jednak ich serdeczność i chęć pomocy pozwalają uzyskać potrzebne informacje, a w razie konieczności niezbędną pomoc.

Przed podróżą warto też sięgnąć po książki , które przybliżą nam koloryt i klimat tej części Italii. Szczególnie polecamy Legendę żeglujących gór Paola Rumiza oraz Gdzieś dalej, gdzie indziej Dariusza Czai (obie wyszły nakładem Wydawnictwa Czarne). Autorzy publikacji niezwykle malowniczo opisują swoje podróże przez Włochy, w tym przez ich południowe rubieże. Są to książki pełne wrażeń, spostrzeżeń, przemyśleń i pięknych obrazów.

Kalabria i Bazylikata w internecie

Internet jest nieocenionym źródłem informacji na temat Kalabrii i Bazylikaty. Przed wyjazdem warto przejrzeć artykuły blogerów (a tych piszących o Włoszech jest szczególnie wielu!) na temat podróży do interesujących nas miejscowości w obu regionach. Można w ten sposób znaleźć sporo naprawdę pomocnych i wartościowych podpowiedzi.

Informacji o tym, co zobaczyć i jak spędzić czas w tej części Włoch, można też poszukać na stronach:

https://www.basilicataturistica.it

https://www.aptbasilicata.it

https://www.materawelcome.it

https://calabriastraordinaria.it

www.visitcalabria.it

https://turismo.reggiocal.it

https://parconazionalepollino.it

https://www.parconazionaleaspromonte.it

https://www.italia.it

Formalności

Dokumenty

Przebywający na terenie Republiki Włoskiej Polacy jako obywatele Unii Europejskiej są zobowiązani do posiadania ważnego paszportu lub dowodu osobistego z aktualną fotografią. Pobyt do 90 dni nie jest obwarowany żadnymi dodatkowymi formalnościami. Obecnie na terenie Unii Europejskiej wymagane jest posiadanie paszportu dla towarzyszących nam zwierząt domowych.

Miasteczko Rotondella w Bazylikacie

W przypadku kradzieży mienia lub dokumentów należy bezzwłocznie zgłosić się do najbliższego posterunku policji, zablokować telefon u operatora oraz zastrzec karty płatnicze i kredytowe w banku. W związku z tym, aby uniknąć dodatkowego stresu, przed podróżą warto zapisać w notesie odpowiednie numery telefonów. Jeśli zgubimy dokument tożsamości, należy zgłosić ten fakt na policję, a następnie skontaktować się i osobiście stawić w najbliższej placówce dyplomatycznej.

Ubezpieczenie

Obywatele Polski, przebywający na terenie Włoch turystycznie i posiadający w kraju uprawnienia do korzystania z podstawowej opieki medycznej na podstawie składek płaconych do NFZ, mają prawo do korzystania z tutejszej publicznej służby zdrowia (SSN, Servizio Sanitario Nazionale) w ramach ubezpieczenia unijnego. Aby móc z niego skorzystać, należy posiadać przy sobie dokument potwierdzający ubezpieczenie, tj. Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ), którą można wyrobić w Polsce w najbliższym oddziale NFZ. W razie braku owego dokumentu (oraz innego ubezpieczenia) każda otrzymana za granicą pomoc medyczna skutkuje obciążeniem finansowym odpowiadającym pełnopłatnej stawce za daną procedurę.

W uzasadnionych przypadkach i na podstawie zgody prezesa NFZ istnieje również możliwość, aby na wniosek posiadacza karty EKUZ przetransportować go do miejsca udzielenia świadczeń najtańszym środkiem komunikacji możliwym do zastosowania w aktualnym stanie zdrowia.

Ponieważ karta EKUZ uprawnia tylko do korzystania z podstawowych usług medycznych, przed wyjazdem zdecydowanie warto wykupić dostosowane do naszych potrzeb dodatkowe ubezpieczenie turystyczne u jednego z krajowych ubezpieczycieli, które gwarantuje szeroki wachlarz zabezpieczeń, nie tylko medycznych.

Pieniądze

Obowiązującą walutą we Włoszech jest euro (EUR). Wybierając się w podróż do tego kraju, najlepiej nie liczyć na możliwość wymiany gotówki na miejscu i zaopatrzyć się w walutę już w Polsce. Zgodnie z unijnymi przepisami podróżni wjeżdżający lub wyjeżdżający z terytorium danego państwa są zobowiązani do zgłaszania służbie celnej posiadanej przy sobie gotówki w kwocie równej lub wyższej niż 10 tys. EUR (a także jej równowartości w innych walutach lub zbywalnych aktywach jak akcje, obligacje itp.).

We Włoszech kantory można znaleźć jedynie na dworcach głównych dużych miast, na lotniskach i w popularnych kurortach morskich; są one jednak rzadko spotykane. Pieniądze wymienia się raczej w bankach . W większych placówkach bankowych nie ma problemu z wymianą złotówek. Zawsze oczywiście można wypłacić pieniądze z bankomatu , co często wiąże się jednak z dodatkowymi kosztami (prowizja). Rzecz jasna, wysokość prowizji lub jej brak zależy od tego, w którym polskim banku mamy konto. Część polskich banków nie nalicza opłat za transakcje dokonywane za granicą. Dotyczy to również płatności kartą. Warto sprawdzić jeszcze przed wyjazdem, czy nasza karta będzie akceptowana na miejscu. Bezgotówkowo można zapłacić w kasach dworcowych, supermarketach, hotelach i restauracjach, szczególnie tych większych, ale na kwaterach prywatnych, mniejszych kempingach, w B&B oraz w mniejszych lokalach i kawiarniach może to być utrudnione lub okazać się niemożliwe. Włochy nie są niestety krajem tanim. Na spore wydatki musimy być przygotowani zwłaszcza w kurortach i popularnych wśród turystów miastach.

Od jakiegoś czasu nieco tańszą wymianę pieniędzy za granicą umożliwiają karty debetowe z funkcją wielowalutową (typowa opcja to PLN, USD, EUR, GBP), pozwalające dokonywać bezprowizyjnych płatności oraz wypłat z bankomatów (z ominięciem jednego przewalutowania), lub karty wydawane do aplikacji w rodzaju Revolut , umożliwiające korzystanie z bardziej korzystnych przeliczników kursowych przy płatnościach w dowolnej walucie na całym świecie. Warunkiem korzystania z niektórych narzędzi tego typu jest posiadanie odpowiedniego konta lub subkonta walutowego. Rozwiązania w tym zakresie będą zapewne ewoluować, warto zatem śledzić trendy i poszukiwać nowych ofert na rynku finansowym.

Dojazd

Podróż samochodem lub autokarem

Z południa, wschodu i centrum Polski na południe Włoch najlepiej jechać przez Czechy i Austrię drogą przez Brno, Wiedeń i Klagenfurt. Jeśli jedziemy do Kalabrii, należy kierować się na Bolonię, Florencję, Rzym, a następnie kontynuować podróż na południe, jadąc zachodnim wybrzeżem przez Neapol. Gdy z kolei naszym celem jest Bazylikata, powinniśmy jechać od Bolonii wschodnim wybrzeżem Włoch przez Anconę, Pescarę i Foggię. Aby nieco skrócić dystans, choć wcale nie czas trwania podróży i jej koszty, można wybrać drogę przez Chorwację i ze Splitu przepłynąć promem na włoskie wybrzeże.

Okolice Palizzi Marina

Jadąc z Warszawy do Catanzaro w Kalabrii, mamy do pokonania blisko 2,4 tys. km, a od południowej granicy w Chałupkach ok. 2 tys. km. Do stolicy Bazylikaty, Potenzy, z Chałupek jest 1,7 tys. km, a z Warszawy 2,1 tys. km. Trasa wiedzie po płatnych drogach w Czechach i Austrii, gdzie obowiązują winiety (koszt e-winiety 10-dniowej w Czechach to 310 CZK, dla aut napędzanych LPG 155 CZK; w Austrii zaś - 9,60 EUR). Winiety można kupić na przygranicznych stacjach benzynowych, lepiej jednak zrobić to wcześniej online; ich sprzedażą zajmują się liczne portale: https://e-winiety.pl , https://winiety-online.pl , https://www.winietaaustria.pl , https://edalnice.cz , https://shop.asfinag.at i in.

Jeśli wyruszamy w podróż z północnego zachodu Polski, najlepiej jechać przez Niemcy i Szwajcarię trasą przez Berlin, Norymbergę, Monachium, Innsbruck i włoski Trydent. Autostrady w Niemczech są bezpłatne , jednak w Austrii, mimo posiadanej winiety, będziemy musieli uiścić dodatkową opłatę za przejazd przez przełęcz Brenner (10,50 EUR). Wydatek ten rekompensują bajkowe wręcz widoki. Ze Szczecina do Catanzaro, stolicy Kalabrii, jest niespełna 2,3 tys. km.

Autostrady na terenie Włoch są płatne , nie obowiązują winiety. Należność reguluje się bezpośrednio przy zjazdach z autostrad w konkretnych miejscowościach. Istnieje możliwość dokonania płatności gotówką (EUR) oraz kartą płatniczą, jak również specjalną kartą magnetyczną, którą można kupić w kioskach na terenie Włoch, a także w Polsce w punktach Polskiego Związku Motorowego ( www.pzm.pl ). Posiadacze karty muszą przy zjeździe z autostrady wybrać stanowisko Viacard. W sprzedaży są dostępne karty o nominałach 25,50 oraz 75 EUR. Opłata zależna jest od klasy pojazdu. Więcej informacji na temat przepisów, podziału klas pojazdów, a także wysokości opłat znajdziemy na stronie www.autostrade.it , na której możemy także obliczyć wysokość opłat, jakie będziemy musieli ponieść, pokonując konkretną trasę. Strona dostępna jest w języku włoskim i angielskim.

Okolice Reggio di Calabria

Do Kalabrii i Bazylikaty dotrzemy także, korzystając z usług przewoźników autokarowych (Flixbus, Sindbad, Eurores i in.). Najlepiej najpierw dotrzeć do Rzymu lub Neapolu - z Polski kilka firm obsługuje takie połączenia - a następnie przemieszczać się autobusami lokalnych przewoźników. Podróż do Rzymu to koszt około 400-600 PLN (do Neapolu 500-850 PLN), natomiast z Rzymu do Reggio di Calabria to minimum 35 EUR, a do Matery w Bazylikacie 15 EUR.

Podróż samolotem