Jeżeli są miejsca na świecie, które mają moc przyciągania i wręcz uzależnienia od siebie, to do tych miejsc z pewnością należą Bałkany. Bałkany są jak filmy jednego z najsłynniejszych tamtejszych reżyserów, Emira Kusturicy - albo się je kocha, albo nienawidzi. Za sprawą ich intensywności i wyrazistości nikt jednak nie przechodzi obok nich obojętnie. Niezwykła przyroda: dzikie, skaliste góry, jeziora, wzgórza, żyzne doliny; burzliwa historia - także ta najnowsza, eklektyczna kultura, wspaniała kuchnia (i alkohole!) i spontaniczni mieszkańcy - wszystko to składa się na niepowtarzalność tego zakątka Europy. Tu od najdawniejszych czasów krzyżowały się drogi prowadzące z północy na południe i ze wschodu na zachód. Także dzięki temu kultura i obyczaje narodów bałkańskich są bogatą i różnorodną mozaiką elementów zapożyczonych z różnych cywilizacji.

Nasz przewodnik poprowadzi Was po czterech tamtejszych krajach: Albanii, Bośni i Hercegowinie, Macedonii i Serbii. Zawarte tu informacje nie tylko przybliżają fenomen Bałkanów, ale i pozwalają na zaplanowanie samodzielnej wyprawy.

Bośnia - Głównym powodem odbycia podróży do Bośni i Hercegowiny zapewne będą nietypowe dla nas zabytki, stanowiące głównie pamiątkę z czasów osmańskich. Nawiązują nie tylko do religii muzułmańskiej, ale również prawosławnej i katolickiej, występują od wieków na tych terenach. By to wszystko zobaczyć, warto udać się przede wszystkim do Sarajewa, gdzie na powierzchni 1 km2 odnajdziemy obiekty należące do różnych wyznań: meczety, serbską cerkiew prawosławną, synagogę, katolicką katedrę i kościół ewangelicki.

Serbia - to kraj z niezwykle bogatą historią i kulturą, w którym wokół słowiańskiego, prawosławnego rdzenia przez wieki pojawiały się wpływy tureckie i madziarskie, muzułmańskie i katolickie. Na spragnionego wrażeń podróżnika czekają tu historyczne miasta, zamki, cerkwie, meczety i kościoły, ale też górskie szczyty i królowa europejskich rzek, Dunaj, zbierająca tu swe największe dopływy by w pełni sił przebić się przez Żelazną Bramę. Stolica Serbii, Belgrad, była niegdyś węgierską twierdzą zamykającą imperium osmańskiemu drogę do Europy. Teraz będzie dla nas bramą, przez którą ruszymy odkrywać Bałkany.

Macedonia – kraj, gdzie szczyty gór przeplatają się ze średniowiecznymi monasterami, na tureckich bazarach nieprzerwanie trwa dialog kupujących i sprzedających, a wieczorami nad zielonymi polanami unosi się dźwięk gajdy, macedońskiej kobzy . Czas nie jest tu aż tak surowy, jak w innych miejscach Europy, biegnie jakby od niechcenia. Wręcz można mieć wrażenie, że niektóre miejsca po prostu łaskawie omija. Może dlatego Macedończycy to ludzie tak radośni i gościnni.

Albania - Jeśli pragniemy spokojnych wakacji bez utrudnień – Albania może nas rozczarować. Ale jeśli pragniemy przygody, jeśli chcemy doświadczyć czegoś, co w Europie jest niemal już niemożliwe – to jedźmy do Albanii. Atrakcje nie są tu takie znów małe, a codzienna walka z przeciwnościami losu może zyskać posmak prawdziwej przygody. Pomogą nam w tym gościnność zwykłych Albańczyków (i nie zepsują jej nawet kieszonkowcy), piękne, pogodne niebo, ciepła woda, góry pokryte bunkrami, rozklekotane pociągi bez okien i drzwi, 20-letnie mercedesy królujące na pozbawionych asfaltu drogach...

O autorach:
Zuzanna Brusić - wychowała się w Chorwacji (Rijece) - swojej drugiej ojczyźnie, w której do dziś spędza dużo czasu. Z zamiłowania podróżnik i pasjonat krajów bałkańskich, które poznawała od najmłodszych lat. Uwielbia pływanie, jazdę na nartach i rowerze, a ostatnio odkryła w sobie zamiłowanie do fotografii. Jest absolwentem wydziału Ochrony Środowiska na UJ w Krakowie. Od lat pracuje jako pilot wycieczek zagranicznych, specjalizując się głównie w wyjazdach do Chorwacji, Słowenii i BiH. Najchętniej z grupą zapaleńców realizuje nietypowe programy wycieczek. Zajmuje się również tłumaczeniami z języka chorwackiego (m.in. przetłumaczyła książkę Ivany Ostoić Nurkowanie w Chorwacji). Wzięła udział w nagraniu programu o Chorwacji dla TVP Katowice. Jest współautorem przewodnika "Chorwacja. W kraju lawendy i wina".

Dominika Cosić - slawistka z wykształcenia, dziennikarka z zawodu, podróżniczka z zamiłowania, mieszanka krakowsko-belgradzka z pochodzenia. W przeszłości pracowała m.in. dla "Dziennika Polskiego", "Czasu Krakowskiego" i "Playboya", teraz pracuje w tygodniku "Wprost" i pisze doktorat na UJ. Niebawem ukaże się jej debiut pisarski. Przynajmniej raz w roku musi odwiedzić Bałkany, od których jest uzależniona. Zdarzało się jej już podróżować m.in. z rodziną macedońskich Romów, Albankami wracającymi z pogrzebu, orkiestrą cygańską, kibicami Partizana Beograd, strażniczką więzienną ze Sremskiej Mitrovicy, popem i bułgarskim okultystą...

Maciej Kania – absolwent Akademii Ekonomicznej w Krakowie. Studiował również filologię bułgarską na Uniwersytecie Jagiellońskim, ucząc się języka rumuńskiego. Obecnie jest studentem Turystyki Międzynarodowej w University of Limerick w Irlandii. Przez cztery lata pełnił funkcję Prezesa Koła PTTK przy AE oraz członka Zarządu Krakowskiego Oddziału Akademickiego i Krajowej Komisji Akademickiej. Pasjonuje się Bałkanami, gdzie dokonał między innymi kilkunastu zimowych i letnich przejść górskich. Był także w Mongolii przechodząc jedno z pasm tamtejszego Ałtaju, w Alpach austriackich (Gross Glockner), na Mont Blanc, oraz Spitsbergenie. Zafascynowała go także Ukraina i Rosja. Wykonał samotne przejście po lodowcu Vatnajokull w Islandii. W zimie 2002/2003 wraz z kolegami Jasiem Lenczowskim i Rafałem Sieradzkim dokonał Pierwszego Polskiego Zimowego Przejścia Kamczatki, przejeżdżając potem przez kontynent azjatycki z północy na południe. Przez wiele lat pisywał w miesięczniku AE "Manko", a wcześniej w dzienniku "Express Zachodni".

Robert Sendek - slawista, którego główną fascynacją pozostają Bałkany, jako niepowtarzalny tygiel narodów, kultur, tradycji i języków. Są dla niego najważniejszym terenem wypraw i częstych wizyt, przemierzył je wzdłuż i wszerz, od Podgoricy do Bukaresztu i od Zagrzebia do Salonik. Szczególną wagę przywiązuje do wędrówek po Bułgarii, najpiękniejszym kraju na całym Półwyspie, oraz po Macedonii, będącej prawdziwym sercem Bałkanów, wręcz ich kwintesencją, z wszystkimi ich problemami, radościami i ambicjami. Niedawno obronił doktorat poświęcony bułgarskiej i macedońskiej frazeologii w kontekście bałkańskim. Pracuje w Katedrze Filologii Bułgarskiej i Macedońskiej UJ. Jest autorem przewodnika Bułgaria. Pejzaż słońcem pisany.