Ukraina jest krajem, który oczarowuje na równi urodą krajobrazu, jak i prostotą, serdecznością jego współczesnych mieszkańców. Trzeba się tylko chcieć w ten kraj zagłębić. Ukraina zachodnia to przewodnik po pamiątkach pozostałych po wiekach wspólnego sąsiedztwa Polaków, Rusinów, Ormian i innych nacji. To kraj, który właśnie otrząsa się z minionej epoki radzieckiego gospodarowania. Wydawnictwo Bezdroża zaprasza Was na wspólną podróż w jary Dniestru i Zbrucza, na karpackie połoniny, szlak podolskich fortalicji, magnackich rezydencji, zrujnowanych świątyń Rzeczypospolitej wielu narodów.
O Ukrainie napisano mnóstwo książek, jednak tylko dzięki podróży do tych miejsc, które tworzą kresową legendę, można tak naprawdę poznać i zgłębić ten kraj. Istota mitu rubieży Rzeczypospolitej tkwi m.in. w zabytkach, które pozostały po konglomeracie etnicznym obecnym na tych obszarach przed tragicznymi zmianami, jakie zafundował naszej części Europy towarzysz Stalin. Mieszkanka kultur, języków i wyznań do dziś ożywia tę ziemię i fascynuje. Czytanie różnojęzycznych inskrypcji, odkrywanie zapomnianych miejsc, kościołów zamienionych na cerkwie, synagog obróconych w magazyny, ruin zamków i pałaców pośród malowniczych pól ukraińskich to niezapomniane przeżycia jakże odmienne od zwyczajnych wczasów w nadmorskich kurortach Europy Zachodniej.
Przewodnik niniejszy oprócz propozycji tras turystycznych zawiera także sporo praktycznych informacji dotyczących transportu, noclegu, wyżywienia itp. ułatwiających poruszanie się po ukraińskich bezdrożach.
O autorach:
Aleksander Strojny – historyk, doktorant na Uniwersytecie Jagiellońskim. Specjalizuje się w historii kultury polskiej i jej związkach ze Wschodem. W polu jego zainteresowań znajdują się ikonografia historyczna, heraldyka, epigrafika oraz dzieje książki. Autor kilkudziesięciu prac naukowych i popularnych, także przewodników naszego wydawnictwa, m.in. Lwów. Miasto Wschodu i Zachodu (I wyd. 2001, II wyd. 2003), Piwnym szlakiem po Europie Środka (2003), Praga. Złoty hrad nad Wełtawą (2004). Laureat I nagrody w konkursie na najlepszą pracę magisterską i doktorską Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie, ogłoszonym w ramach programu „Ścieżką Wschodnią 2002”, za opublikowaną później edycję Poselstwo polsko-litewskie do Moskwy w roku 1678 szczęśliwie przedsięwzięte i opisane przez naocznego świadka Bernarda Tannera (Kraków 2002). Współpracował już w przygotowywaniu przewodnika Czechy. Gospoda pełna humoru (2003).
Krzysztof Bzowski – historyk, absolwent Uniwersytetu Jagiellońskiego. Dzięki studiom historycznym jego zainteresowania podróżnicze zwróciły się na wschód, ku dawnym polskim kresom, gdzie odwiedzał nie tylko miejsca związane z polską historią – równie chętnie penetruje też górskie bezdroża Czarnohory i Gorganów oraz innych masywów w Karpatach Wschodnich. Jednocześnie pozostaje wciąż zagorzałym fanem ck monarchii i Galicji, dlatego też często podróżuje ku południowym sąsiadom Polski. Związki rodzinne zaś wielokrotnie zaprowadziły go w innym jeszcze kierunku – do Francji, skąd trafił też na Półwysep Iberyjski. Poza tym zwiedzał Afrykę Północną i Turcję.
Artur Grossman – absolwent Szkoły Zarządzania Uniwersytetu Śląskiego i Języków Wschodniosłowiańskich na Uniwersytecie Śląskim. Prace dyplomowe pisał o bankowości elektronicznej w Polsce, o Specjalnych Strefach Ekonomicznych na Ukrainie oraz o huculskiej gwarze i obyczajach weselnych. Obecnie zajmuje się etymologią nazw obiektów turystycznych w ukraińskich Karpatach. Urodził się i mieszka na Górnym Śląsku. Pracuje jako tłumacz z języka ukraińskiego i rosyjskiego oraz jako analityk rynków wschodnich. Redaktor serwisu o Ukrainie pt. „Suputnyk”. Ukrainę zjeździł wzdłuż i wszerz, praktykował tam też jako dziennikarz i tłumacz, współorganizował wykłady o UE, był członkiem misji OBWE na wyborach w 2004 r.
Rozdział I. Przygotowania i przejazd
Przygotowania do podróży
Przewodniki, mapy i literatura
Słowniki i rozmówki
Formalności wizowo-paszportowe
Zabezpieczenia medyczne
Sprzęt turystyczny, materiały fotograficzne i inne przydatne rzeczy
Wybór czasu podróży
Przejazd
Dojazd
Powrót
Rozdział II. Informacje krajoznawcze – przeszłość i współczesność Ukrainy
Charakterystyka geograficzna <br> Klimat
Przyroda i ochrona środowiska
Historia
Historyczne terytorium i nazwa kraju
Inter occidentem et orientem. Rys dziejów Ukrainy
Wspólne korzenie
W kręgu kultury łacińskiej
Przebudzenie
Powiew Wschodu
Z twarzą ku Zachodowi
Pomarańczowa rewolucja
Historia Zakarpacia
Polityka i gospodarka współczesnej Ukrainy
Społeczeństwo, religia, język
Ludność
Religia
Język
Muzyka
Region w oczach mieszkańców
Rozdział III. Informacje praktyczne
Tajniki poruszania się po kraju
Informacja – poczta, telefon, Internet
Noclegi i wyżywienie – garść informacji
Kuchnia, czyli co jadano na Ukrainie dawniej i dzisiaj
Kilka przepisów na potrawy ukraińskie
Alkohole
Piwo
Wino
Wódka
Opieka medyczna
Wymiana waluty
Zakupy
Pamiątki
Rozdział IV. Trasy zwiedzania kraju
Lwów
Trasa 1. Z Przemyśla do Lwowa
Mościska
Gródek Jagielloński
Trasa 2. Janowskim traktem do Lwowa
Jaworów
Trasa 3. Ze Lwowa na północ
Żółkiew
Rawa Ruska
Bełz
Czerwonogród/Krystynopol
Sokal
Trasa 4. Kresy, prowincja i sklepy cynamonowe
Komarno
Sambor
Chyrów
Dobromil
Drohobycz
Truskawiec
Stryj
Sławsko
Trasa 5. Na Huculszczyznę i Podkarpacie
Stare Sioło
Świrz
Rohatyn
Halicz
Stanisławów / Iwano-Frankowsk
Nadwórna
Trasa 6. Ze Lwowa na wschód
Złoczów
Zbaraż
Wiśniowiec
Krzemieniec
Poczajów
Brody
Podhorce
Olesko
Milatyn
Trasa 7. Ku brzegom Dniestru
Brzeżany
Buczacz
Jazłowiec
Zaleszczyki
Trasa 8. Tarnopol i okolice
Tarnopol
Mikulińce
Trembowla
Czortków
Husiatyn
Trasa 9. Śladami Michała Wołodyjowskiego
Skała Podolska
Kamieniec Podolski
Żwaniec
Chocim
Trasa 10. Ze stolicy Pokucia do stolicy Bukowiny
Kołomyja
Śniatyń
Czerniowce
Kosów
Trasa 11. Zakarpacie
Użhorod
Mukaczewo
Czynadijewo
Swalawa
Berehowe
Winohradów
Chust
Tiaczów
Sołotwina
Rachów
Rozdział V. Trasy górskie
Turystyka górska na Ukrainie – informacje ogólne
Charakterystyka rozdziału
Przewodniki
Mapy
Baza noclegowa
Schroniska
Kwatery prywatne
Rozbijanie namiotów i szałasy
Bezpieczeństwo w górach
Ogólne wskazówki
Oznakowanie, szlaki turystyczne
Bieszczady Wschodnie
Charakterystyka masywu
Komunikacja i dojście w góry
Baza noclegowa i pogotowie górskie
Trasa 1. Grzbietem Bieszczad Wschodnich
Trasa 2. Sianki – Perejba – Kruhła – Kańczyk Hnylski
Trasa 3. Wołosianka – Husne – Starostyna
Połonina Borżawa
Charakterystyka masywu
Komunikacja i dojazd w góry
Baza noclegowa i pogotowie górskie
Trasa 4. Wołowiec – Miżhiria
Trasa 5. Hukliwa – Płaj/Wielki Wierch
Połonina Krasna
Charakterystyka masywu
Komunikacja i dojście w góry
Baza noclegowa i pogotowie górskie
Trasa 6. Grzbietem Połoniny Krasnej
Świdowiec
Charakterystyka masywu
Komunikacja i dojście w góry
Baza noclegowa i pogotowie górskie
Trasa 7. Grzbietem Świdowca
Trasa 8. Trojaska – Tataruka – przełęcz Okole
Trasa 9. Czarna Cisa – Tatulska
Trasa 10. Ungariaska – Tempa – Pleska – Apecka – Dubowo
Trasa 11. Ungariaska – Pleska Ungurska – Kurpeń – Oprysza – Pleska – Kobylecka Polana
Trasa 12. Z Rachowa na Bliźnicę
Trasa 13. Kwasy – Mała Bliźnica – Bliźnica
Czarnohora
Charakterystyka masywu
Komunikacja i dojście w góry
Baza noclegowa i pogotowie górskie
Trasa 14. Werchowyna – Kwasy
Trasa 15. Łuhy – klauza Howerla – połonina Breskuł–Howerla – Howerla
Trasa 16. Łazeszczyna – Koźmieszczyk – Howerla
Trasa 17. Przełęcz Jabłonicka – Howerla
Trasa 18. Worochta – Howerla
Trasa 19. Worochta – Zaroślak – Howerla
Trasa 20. Bohdan – Połonina Rohonieska – Pietros
Trasa 21. Kwasy-Kewele – Szeszuł – Pietros
Trasa 22. Jasinia – połonina Szesa – Pietrosul – Pietros
Trasa 23. Łazeszczyna – Koźmieszczyk – Przełęcz Harmanieska – Pietros
Trasa 24. Łuhy – Połonina Wychid – Waskul – Pop Iwan
Trasa 25. Łuhy – klauza Balcatul – Pop Iwan
Trasa 26. Łuhy – Brebenieskuł – połonina Brebenieskuł – Gutin Tomnatek
Trasa 27. Łuhy – klauza Howerla – Turkuł
Trasa 28. Zaroślak – Jezioro Niesamowite
Trasa 29. Ilcia – Kostrycz – Marysz – przełęcz pod Maryszewską – Szpyci
Trasa 30. Bystrzec – przełęcz pod Maryszewską – Wielka Maryszewska – Zaroślak – Howerla
Trasa 31. Bystrzec – Kozie Ułohy – Brebenieskuł
Trasa 32. Bystrzec – kocioł Gadżyny – Szpyci
Trasa 33. Bystrzec – Kosaryszcze – „Chatka u Kuby” – Hala Czuhrowa – Rozszybenyk – Munczel
Trasa 34. Bystrzec – Kosaryszcze – „Chatka u Kuby” – Hala Czuhrowa – kocioł Dzembroni – Smotrec
Trasa 35. Szybene – połonina Szuryn – Pop Iwan
Beskidy Pokuckie
Charakterystyka masywu
Komunikacja i dojście w góry
Baza noclegowa i pogotowie górskie
Trasa 36. Kosmacz – Steryszora – Capul – Rokieta Wielka – Wipczyna – Makowica – Jaremcza
Połoniny Hryniawskie
Charakterystyka masywu
Komunikacja i dojście w góry
Baza noclegowa i pogotowie górskie
Trasa 37. Werchowyna – Kręta – Skupowa – Ludowa – przełęcz Watonarka – Szybene
Trasa 38. Szybene – dolina Białego Czeremoszu
Trasa 39. Szybene – Burkut – strażnica Czemirne – Połonina Szeroka
Gorgany
Charakterystyka masywu
Komunikacja i dojście w góry
Baza noclegowa i pogotowie górskie
Trasa 40. Tatarów – Bystrzyca
Trasa 41. Przełęcz Jabłonicka – Przełęcz Legionów
Trasa 42. Bystrzyca (Rafajłowa) – Osmołoda
Trasa 43. Osmołoda – Długa Polana – Osmołoda
Karpaty Marmaroskie i Góry Czywczyńskie
Minisłownik polsko-ukraiński
Ramki szare
Ramki białe
Indeks nazw geograficznych występujących w rozdz. IV, V
Ukraina - poczytaj ciekawostki i relacje z podróży po Ukrainie
DZIENNIK ZACHODNI - Ukraina Zachodnia. Tam szum Prutu, Czeremoszu...
Po ukraińskiej pomarańczowej rewolucji znacznie wzrosło wśród Polaków zainteresowanie tym krajem. Nic więc dziwnego, że okładka drugiego wydania przewodnika Wydawnictwa Bezdroża po Ukrainie zachodniej ma właśnie pomarańczowy kolor.Ta część Ukrainy, ze względu na bliskość i wspólną historię, jest najczęściej przez nas odwiedzana. Ale na Ukrainie znajdziemy ślady nie tylko polskie, ale również żydowskie czy ormiańskie. Drugie wydanie przewodnika autorstwa Aleksandra Strojnego, Krzysztofa Bzowskiego i Artura Grossmana pomoże nam zaplanować podróż na Ukrainę i pobyt tam oraz podpowie co warto zobaczyć. Wartościowa jest pierwsza część książki (III rozdziały) zawierająca informacje o historii, społeczeństwie, religii, języku Ukrainy oraz informacje praktyczne. Dowiemy się z nich np. że najlepiej po tym kraju poruszać się autobusami, a nie popularnymi u nas busami, zwanymi na Ukrainie marszrutkami, które choć są tańsze i szybsze od autobusów, to są zatłoczone a w zimie nieogrzewane. Jeśli szukamy noclegu, powinniśmy udać się w okolice dworców kolejowych lub autobusowych, a tam nocleg...sam nas znajdzie, jeśli chcemy zjeść coś smacznego i niedrogiego, omijamy stołówki i wstępujemy raczej do cafe-barów.
Trasy zwiedzania Ukrainy podzielono na dwie części: te po zabytkowych miejscach i trasy górskie. Tych pierwszych jest jedenaście (m.in. śladami Michała Wołodyjowskiego), Na Huculszczyznę i Podkarpacie, z Przemyśla do Lwowa), a drugich ponad 40. Przy opisie każdego ważniejszego miejsca znajdziemy ciekawostki o nim oraz informacje praktyczne (gdzie przenocować i zjeść - ceny podano w dolarach amerykańskich, gdzie wymienić pieniądze, jak tam dojechać). Książka jest ilustrowana kolorowymi zdjęciami, mapkami oraz rysunkami. Ma mały, poręczny format.
ŚWIAT, PODRÓŻE, KULTURA - Szum Prutu, Czeremoszu
Krakowskie wydawnictwo Bezdroża wydało w serii Regiony drugie, rozszerzone wydanie przewodnika turystycznego poświęconego Ukrainie zachodniej. Dodano m.in. rozdział poświęcony Ukrainie Zakarpackiej. Przewodnik ten napisany został, jak chyba wszystkie książki tej oficyny wydawniczej, ze znawstwem przedmiotu oraz pasją. Zawiera setki, raczej nawet tysiące, bardzo i mniej ważnych informacji oraz faktów dotyczących dziejów Ukrainy, a także poszczególnych miejsc i obiektów. Liczne ciekawostki, wstawki poświęcone ludziom, miejscom i wydarzeniom powodują, że całość czyta się doskonale. Są one także – a to przecież w przewodniku najważniejsze- znakomitym doradcą i informatorem podróży. Od etapu jej przygotowania – po realizację, ze sporą, chociaż bez przesady dawką informacji praktycznych dotyczących transportu, wyżywienia, miejscowych specjalności itp.Autorzy radzą jak przygotować się do podróży i dojechać w wybrane miejsca, informują o przeszłości, przyszłości i współczesności kraju naszego wielkiego sąsiada. Proponują także trasy zwiedzania Tego kraju oraz osobno – pokonywania tras górskich. W pierwszym przypadku są to trasy: od najkrótszej – z Przemyśla do Lwowa, następne przez miejscowości leżące na północ od tego miasta, bądź – obszerniejszej – na wschód. Znaleźć można również inne propozycje, np. m.in. podróży trasą nazwaną “Kresy, prowincja i sklepy cynamonowe” - przez Komarno – Sambor – Chyrów – Dobromil – Drohobycz – Truskawiec – Stryj – Stwasko, trasą na Huculszczyznę i Pokucie, “Ku brzegom Dniestru”, po Tarnopolu i jego okolicach, “Śladami Michała Wołodyjowskiego”. W przypadku tras górskich są to Bieszczady Wschodnie, Połoniny: Borżawa, Krasna, Hryniawskie, a także masywy Świdowca, Czaernohory i Gorganów oraz Beskidy Pokuckie.
Jak już wspomniałem, szczególnie mocną stroną tego przewodnika są różnorodne, zebrane z wielu źródeł, także historycznych, informacje przekazywane czytelnikowi w doskonałej formie. Usunięto chyba większość błędów - bo było ich sporo, także kontrowersyjnych ocen – jakie znalazły się w pierwszym wydaniu tego przewodnika z 2004 roku. Odbyłem niedawno kilka podróży do i przez część miejscowości opisanych w tamtej edycji przewodnika i obok setek informacji rzeczywiście ścisłych i cennych, znalazłem w nim także pominięcia, niedopowiedzenia, bądź wyraźne nieścisłości. Większość z nich została poprawiona, chociaż nadal na szersze uwzględnienie w kolejnym wydaniu – bo nie mam wątpliwości, że do niego dojdzie – zasługuje na Wołyń. Można by też, z korzyścią dla czytelnika, dodać jeszcze parę dalszych szczegółów dotyczących już zaprezentowanych miejsc, zabytków i obiektów. Ale w sumie jest to jeszcze lepsza pozycja, niż I wydanie, także bardzo dobre. Książkę tę gorąco polecam nie tylko ludziom wybierającym się w tamte strony, ale także wszystkim interesującym się dziejami regionu tak blisko związanego z naszą historią, kulturą oraz jego współczesnością w Niepodległej Ukrainie.